Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Gezondheid en Welzijn
campus Spoor Noord Noorderplaats
Noorderplaats 2 - 2000 Antwerpen
gw@ap.be
Orthopedagogische methoden en technieken 324091/1690/1920/1/25
Studiegids

Orthopedagogische methoden en technieken 3

24091/1690/1920/1/25
Academiejaar 2019-20
Komt voor in:
  • Bachelor in de orthopedagogie, trajectschijf 2
    Keuzeoptie:
    • Orthopedagogie
    • Orthopedagogie afstands/blended
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 6 studiepunten
Men kan dit opleidingsonderdeel niet volgen binnen een
  • examencontract (met het oog op het behalen van een creditbewijs).
  • examencontract (met het oog op het behalen van een diploma).
Titularis: Verbeek Mieke
Andere co-titularis(sen): Geerts Inneke, Vanschel Myriam, Verreyken Sarah
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 15.10.2019 (1ste semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel is tolereerbaar onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 156,00 uren

Volgtijdelijkheid

simultaan te volgen met Orthopedagogiek 3 OF geslaagd of getolereerd voor Orthopedagogiek 3 OF simultaan te volgen met Orthopedagogiek - afstands/blended 3 OF geslaagd of getolereerd voor Orthopedagogiek - afstands/blended 3.

Korte omschrijving

Het opleidingsonderdeel 'Orthopedagogische Methoden en Technieken' focust op kinderen/jongeren en hun context. In de practica wordt er geoefend met methoden en technieken ter ondersteuning van ontwikkelings- en opvoedingsvragen en problematische opvoedingssituaties (in de ruime zin van het woord) geïnspireerd vanuit verschillende theoretische en methodische kaders. Ook planmatig handelen komt aan bod.
Het oefenen in de practica gebeurt op verschillende manieren: via casusbesprekingen, dialoog, rollen- en situatiespelen, het uitwerken van een toepassingstaak vanuit een authentieke casus, een begeleidingsopdracht binnen het bewegingspedagogische luik ...
Methoden die aan bod komen zijn o.m. (participerende) observatie, individuele, gezins- en groepsgesprekken, ervaringsleren, creatieve- en bewegingsmethodieken (waaronder voorbereiden en begeleiden van snoezel- of andere exploratieruimtes, Veronica Sherborne activiteiten, dramatische en dansexpressieactiviteiten, mindfulness & relaxatie,…)
Een professionele begeleidingshouding staat doorheen de practica centraal.

OLR-Leerdoelen (lijst)

De PBA orthopedagogie bouwt vanuit een (ortho)(ped)agogische grondhouding op een professionele manier een begeleidingsrelatie op met de cliënt en het cliëntsysteem, en draagt zorg voor het onderhouden en het afronden ervan.
De student past een professionele basishouding toe
De student stemt zich af op de lichaamstaal van de cliënt(groep) in ervaringsgerichte orthopedagogische begeleiding.
De PBA orthopedagogie ondersteunt, begeleidt, organiseert en coördineert wonen, werken, leren en vrije tijd in de dagdagelijkse context. Hij doet dit op een methodische en duurzame wijze, met aandacht voor creativiteit en innovatie. Hij neemt bewust initiatieven om de ontwikkelingskansen en kwaliteit van leven/bestaan te garanderen.
De student begeleidt de cliënt / groep / situatie met orthopedagogische, creatief pedagogische en bewegingsexpressieve methoden op professioneel onderbouwde wijze.
De student creërt een situatie die afgestemd is op de ondersteuningsvraag of de ontwikkelingstaak van de cliënt(groep) waarbinnen ervaringsleren centraal staat (veilig, stimulerend, explorerend, interactief, uitdagend, ...).
De PBA orthopedagogie draagt op micro-, meso- en macroniveau actief bij tot begrip en betrokkenheid aangaande beroepsgerelateerde ethische, normatieve en maatschappelijke vragen. Hij handelt vanuit universele rechten en waarden.
De student past methodische handelwijzen toe op een deontologisch verantwoorde wijze en met oog voor de gehele context van de cliënt.
De PBA orthopedagogie stuurt zijn (ortho)(ped)agogisch handelen bij aan de hand van kritische (zelf)reflectie, actuele inzichten uit wetenschappelijk onderzoek en regionale, Europese en internationale evoluties.
De student formuleert de eigen krachten, valkuilen en uitdagingen m.b.t. het uitvoeren van methodische handelwijzen die in het opleidingsonderdeel aan bod komen.
De student hanteert het theoretisch kader orthopedagogisch handelen (met grondige analyse van alle elementen) op een geïntegreerde wijze
De student hanteert reeds aangereikte begrippenkaders om orthopedagogische realiteiten te analyseren.
De student verbindt de eigen leerervaringen met theoretische en methodische kaders.
De student verwerkt kritisch informatie uit betrouwbare bronnen in functie van het uitwerken van een casus.
Hij draagt bij tot de analyse van de ondersteuningsvraag en begeleidt op actieve wijze mee het proces van handelingsplanning. Op basis van zijn (ortho)(ped)agogische kennis selecteert de PBA orthopedagogie doelen en geschikte methodes in overleg met de belanghebbenden.
De student maakt een gefundeerde keuze voor bepaalde methodische handelwijzen vanuit de ondersteuningsvraag van de cliënt.
De PBA orthopedagogie werkt (interdisciplinair) samen en communiceert, ook in complexe en gespecialiseerde contexten, helder en respectvol met zijn cliënt, het cliëntsysteem, collega’s en externen.
De student voert een ervaringsgericht leergesprek met een groep cliënten tijdens / na een begeleidingsactiviteit binnen lichaamsexpressie.

Leerinhoud

- Theoretisch kader orthopedagogisch handelen
- Aspecten van een professionele basishouding in relatie tot de gehanteerde methodische handelwijzen
- Methoden en technieken o.m. (individueel, gezins- en groeps)gesprek, ervaringsleren, creatieve- en bewegingsmethodieken…) ter ondersteuning van ontwikkelings- en opvoedingsvragen en problematische opvoedingssituaties (in de ruime zin van het woord) geïnspireerd vanuit verschillende theoretische en methodische kaders

Studiematerialen (tekst): Verplicht

- Syllabus ‘Orthopedagogische methoden en technieken’ (2019-2020)
- Studiewijzer
- Aanvullende materialen op digitap

Onderwijsorganisatie

Examentijd
Voorziene tijd voor toetsing1,00 uren
Werkvormen
Practicum en/of oefeningen61,00 uren
Werktijd buiten de contacturen94,00 uren

Toetsing (lijst)

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
AcademiejaarProjectopdracht30,00De projectopdracht betreft een begeleidingsopdracht binnen het bewegingspedagogisch luik van het opleidingsonderdeel. Voor alle practica geldt een verplichte aanwezigheid. Vanaf de tweede afwezigheid moet de student de afwezigheid wettigen.

De student verwittigt de lector ten laatste op de dag van de afwezigheid en wettigt de afwezigheid binnen de 4 werkdagen aan de hand van een medisch attest via de module ‘Mijn afwezigheden’ in iBaMaFlex.
De studenten van een practicumgroep zullen ingedeeld worden in 3 of 4 begeleidingsgroepjes (naargelang de grootte van de practicumgroep). Elk begeleidingsgroepje zal een volledige begeleidingsactiviteit voorbereiden, uitschrijven, rekening houdend met de (fictieve) cliëntgroep en orthopedagogische situatie die zij opgegeven zullen krijgen. ( Dit deelexamen levert een groepspunt op maar kan individueel worden gecorrigeerd. Voor de criteria voor de individuele correctie , zie studiewijzer. Men kan pas deelnemen aan dit deelexamen indien men vooraf (zie studiewijzer) een schriftelijke voorbereiding indient. Bij het niet indienen van een schriftelijke voorbereiding, krijgt de student 0 op dit deelexamen)

1. Toetsmethode: Werkstuk (66,6%) + Gedragsobservatie (33,3%)
2. Bron: Open boek
3. Toetsmedium: Mondeling en schriftelijk
4. Toetsmoment: Momentopname na proces
5. Beoordelaar: Lector

Voor taal- en vormfouten worden er binnen de opleiding orthopedagogie tot 4 punten afgetrokken op schriftelijke opdrachten .
1pt: Afspraken rond de opdracht (met bronvermelding)
1pt: Tekststructuur (& lay-out)
1pt: Formulering: doelgerichte, professionele schrijfstijl
1pt: Correcte taal
Je moet minstens 12 uren van de bewegingspedagogische practica bijgewoond hebben om te kunnen slagen voor het beweging pedagogisch assessment (projectopdracht)in de eerste examenkans. Als je minder uren hebt bijgewoond, krijg je een nul voor dit bewegingspedagogisch deelexamen.

De student verliest vanaf de tweede ongewettigde afwezigheid 1 punt van het totaal te behalen deelpunt.

Het cijfer van dit deelexamen wordt overgedragen naar de 2de examenperiode indien de student niet geslaagd is voor het totaal van het opleidingsonderdeel maar wel geslaagd is voor dit deelexamen.
AcademiejaarVaardigheidstoets hands off45,00De hands off vaardigheidstoets is een individueel mondeling examen dat de studenten vooraf voorbereiden door in groepjes van een viertal studenten tijdens de lesweken een reële casus uit te werken. Hiervoor maken ze gebruik van de theoretische kaders en methodieken uit de syllabus, de richtvragen en de (eigen reflecties op) oefeningen uit de practica. De schriftelijke voorbereiding (groepswerk) wordt voor het examen ingediend. De schriftelijke voorbereiding wordt niet beoordeeld. Enkel een student die tijdig een schriftelijke voorbereiding indient, kan aan het assessment deelnemen. Een student die geen schriftelijke voorbereiding indient, krijgt een 0 op 20 voor dit deelexamen.
1. Toetsmethode: Casus
2. Bron: Gesloten boek
3. Toetsmedium: Mondeling
4. Toetsmoment: Momentopname op examen
5. Beoordelaar: Lector
Je moet minstens 24 uren van de orthopedagogische practica bijgewoond hebben, om te kunnen slagen voor dit deelexamens in de eerste examenkans. Als je minder uren hebt bijgewoond, krijg je een nul op twintig op dit deelexamen.
Studenten die pas aanwezig zijn vanaf lesweek 4 (zie academische kalender orthopedagogie) kunnen niet meer aansluiten bij een groep en dienen deze handsoff vaardigheidstoets individueel te maken.
De student verliest vanaf de tweede ongewettigde afwezigheid 1 punt van het totaal te behalen deelpunt op 20. De student verwittigt de lector ten laatste op de dag van de afwezigheid en wettigt de afwezigheid binnen de 4 werkdagen aan de hand van een medisch attest via de module ‘Mijn afwezigheden’ in iBaMaFlex.
Het cijfer van dit deelexamen wordt overgedragen naar de 2de examenperiode indien de student niet geslaagd is voor het totaal van het opleidingsonderdeel maar wel geslaagd is voor dit deelexamen.
AcademiejaarVaardigheidstoets simulatie25,00De hands on vaardigheidstoets binnen het Orthopedagogisch luik betreft een toets waarbij de student zijn begeleidingsvaardigheden toont in een intakegesprek. De student bereidt dit schriftelijk voor. Een student die geen schriftelijke voorbereiding indient, krijgt een 0 op 20 voor het deelexamen.

1. Toetsmethode: gedragsobservatie
2. Bron: Open boek
3. Toetsmedium: Mondeling (voorwaarde tot deelname: indienen schriftelijke voorbereiding)
4. Toetsmoment: Momentopname na proces
5. Beoordelaar: Lector
Je moet minstens 24 uren van de orthopedagogische practica bijgewoond hebben, om te kunnen slagen voor dit deelexamen in de eerste examenkans . Als je minder uren hebt bijgewoond, krijg je een nul op twintig voor dit deelexamen.
De student verliest vanaf de tweede ongewettigde afwezigheid 1 punt van het totaal te behalen deelpunt. De student verwittigt de lector ten laatste op de dag van de afwezigheid en wettigt de afwezigheid binnen de 4 werkdagen aan de hand van een medisch attest via de module ‘Mijn afwezigheden’ in iBaMaFlex.
Het cijfer van dit deelexamen wordt overgedragen naar de 2de examenperiode indien de student niet geslaagd is voor het totaal van het opleidingsonderdeel maar wel geslaagd is voor dit deelexamen.
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeVaardigheidstoets hands off30,00Hands off bewegingspedagogisch luik.
Als de student niet is geslaagd voor het opleidingsonderdeel:
- worden de punten behaald voor het deelexamen ‘projectopdracht bewegingspedagogisch luik ‘ in de eerste examenperiode overgedragen indien de student is geslaagd voor dit deelexamen in de eerste examenperiode.
- dient de student dit deelexamen af te leggen in de tweede examenperiode indien de student niet is geslaagd voor dit deelexamen ‘projectopdracht bewegingspedagogisch luik ‘ in de eerste examenperiode

De hands off vaardigheidstoets betreft een begeleidingsopdracht binnen het bewegingspedagogisch luik van het opleidingsonderdeel. De zal een volledige nieuwe begeleidingsactiviteit voorbereiden, uitschrijven, rekening houdend met de (fictieve) cliëntgroep en orthopedagogische situatie die zij opgegeven zullen krijgen. Dit levert een individueel punt op.
1. Inhoud: een nieuwe begeleidingsopdracht die individueel en enkel schriftelijk wordt uitgewerkt.
2. Toetsmethode: Casus
3. Bron: Open boek
4. Toetsmedium: Schriftelijk
5. Toetsmoment: Momentopname na proces
6. Beoordelaar: Lector
Voor taal- en vormfouten worden er binnen de opleiding orthopedagogie tot 4 punten afgetrokken op schriftelijke opdrachten .
1pt: Afspraken rond de opdracht (met bronvermelding vanaf sem 2)
1pt: Tekststructuur (& lay-out)
1pt: Formulering: doelgerichte, professionele schrijfstijl
1pt: Correcte taal
Tweede examenperiodeVaardigheidstoets hands off45,00De hands off vaardigheidstoets is een individueel mondeling examen dat de studenten vooraf individueel voorbereiden door een reële casus uit te werken. Hiervoor maken ze gebruik van de theoretische kaders en methodieken uit de syllabus, de richtvragen en de (eigen reflecties op) oefeningen uit de practica. De schriftelijke voorbereiding wordt voor het examen ingediend. De schriftelijke voorbereiding wordt niet beoordeeld. Enkel een student die tijdig een schriftelijke voorbereiding indient, kan aan het assessment deelnemen. Een student die geen schriftelijke voorbereiding indient, krijgt een 0 op 20 voor dit deelexamen.
1. Toetsmethode: Casus
2. Bron: Gesloten boek
3. Toetsmedium: Mondeling
4. Toetsmoment: Momentopname op examen
5. Beoordelaar: Lector
Als de student niet is geslaagd voor het opleidingsonderdeel:
- worden de punten behaald voor dit deelexamen in de eerste examenperiode overgedragen indien de student geslaagd was voor dit deelexamen.
- dient de student dit deelexamen af te leggen in de tweede examenperiode indien de student niet geslaagd was voor dit deelexamen.
Tweede examenperiodeVaardigheidstoets simulatie25,00Als de student niet is geslaagd voor het opleidingsonderdeel:
- worden de punten behaald voor het deelexamen simulatievaardigheidstoets orthopedagogisch luik ‘ in de eerste examenperiode overgedragen indien de student is geslaagd voor dit deelexamen in de eerste examenperiode.
- dient de student dit deelexamen af te leggen in de tweede examenperiode indien de student niet is geslaagd voor dit deelexamen simulatievaardigheidstoets orthopedagogisch luik’ in de eerste examenperiode.

De simulatievaardigheidstoets binnen het Orthopedagogisch luik betreft een mondeling examen waarbij de student zijn begeleidingsvaardigheden toont. Dit levert een individueel punt op . Men kan pas deelnemen aan dit deelexamen indien men vooraf (zie opdracht 2de examenperiode) een schriftelijke voorbereiding indient. Bij het niet indienen van een schriftelijke voorbereiding, krijgt de student 0 op dit deelexamen.
6. Toetsmethode: gedragsobservatie
7. Bron: Open boek
8. Toetsmedium: Mondeling (voorwaarde tot deelname: indienen schriftelijke voorbereiding)
9. Toetsmoment: Momentopname op examen
10. Beoordelaar: Lector