Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Business en Recht
Omgevingsrecht/138160/3534/2526/1/06
Studiegids

Omgevingsrecht/1

38160/3534/2526/1/06
Academiejaar 2025-26
Komt voor in:
  • Bachelor in het bedrijfsmanagement (rechtspraktijk), trajectschijf 3
    Keuzeoptie:
    • Public Law
    • Real Estate Manager
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 4 studiepunten
Co-titularis(sen): Tijs Reiner
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Module 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 15.10.2025 (1ste module)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 104,00 uren

Volgtijdelijkheid

eerder ingeschreven voor Familiaal vermogensrecht/2 EN eerder ingeschreven voor Inleiding fiscaal recht/2.

Korte omschrijving

Omgevingsrecht behoort tot de dagelijkse aandachtssfeer van de vastgoedmedewerker. Het opleidingsonderdeel is erop gericht om de beginselen en structuren van het omgevingsrecht duidelijk te maken. Er wordt aandacht besteed aan de concepten planning, vergunningen, handhaving en sectorale aspecten.

In het onderdeel plannen, wordt aandacht besteed aan de structuurplannen, beleidsplannen, gewestplannen, BPA's, ruimtelijke uitvoeringsplannen...

In het onderdeel vergunning wordt aandacht besteed aan de vergunningsplichten, de beoordelingsgronden, de afwijkingsgronden en de procedure...

In het onderdeel handhaving wordt aandacht besteed aan de wijze waarop het omgevingsrecht gehandhaafd wordt: welke zijn de misdrijven/inbreuken, hoe worden deze gescanctionneerd en wie is hierbij betrokken.

In het onderdeel 'sectorale aspecten' wordt aandacht besteed aan de diverse sectorale bepalingen die van belang zijn bij de vergunningverlening: onroerend erfgoed, milieu en natuur, water, bodem, mobiliteit,...

Tijdens de les wordt ook aansluiting gezocht, waar mogelijk, bij de actualiteit (vb. inzake stikstof-, water-, klimaatproblematiek; mediagenieke dossiers zoals vervuiling 3M, Oosterweelverbinding, Abdij van Averbode op de rode lijst,...)

Na het vak doorlopen te hebben moet de student in staat zijn om een concrete casus juridisch te analyseren op omgevingsrechtelijk vlak.

OLR-Leerdoelen (lijst)

Handelt cliënt/klantgericht: verleent eerstelijns juridisch advies en behartigt de juridische belangen van cliënten/klanten.
De student geeft (op basis van een casus) advies over een omgevingsrechtelijk probleem (vb inzake de noodzaak om een vergunning te vragen/melding te doen; over de mogelijkheid om een vergunning te kunnen bekomen (beoordelings- en afwijkingsgronden); over de bevoegde instanties om vergunningen te bekomen of beroepen in te stellen).
heeft inzicht in de –voor het beroepsveld meest relevante rechtstakken - en lost eenvoudige juridische problemen in de praktijk op.
De student toetst casussen inzake de vergunningsplicht oplossen en kan diverse (sectorale) beoordelingsaspecten af in een vraag over de beoordeling van een omgevingsvergunningsaanvraag (vb. ligging aan voldoende uitgeruste weg, stedenbouwkundige voorschriften, diverse (sectorale) toetsen zoals watertoets, erfgoedtoets, mobiliteitstoets, passende beoordeling, MER-screening…).
Vindt en analyseert kritisch actuele beroepsgerelateerde bronnen in overeenstemming met de vigerende regelgeving, distilleert daaruit de relevante informatie en gebruikt deze in de juridische praktijk.
De student past de rechtsregels ivm omgevingsrecht correct toe bij het ontleden en beoordelen van een juridische vraagstelling m.b.t. het omgevingsrecht en verwijst daarbij naar de relevante (omgevingsrechtelijke) wetgeving (met gebruik van een codex/wetgevingsbundel).
Behandelt complexe casussen binnen het juridische domein van de vastgoedmarkt en de notariële praktijk oplossingsgericht.
De student onderscheidt (in een casus) de verschillende omgevingsrechtelijke instrumenten (structuurplannen, beleidsplannen, gewestplannen, BPA’s, ruimtelijke uitvoeringsplannen, stedenbouwkundige verordeningen, vergunningen,…).
De student  geeft aan (in een casus) welke actoren bevoegd zijn om te beslissen / uitspraak te doen (CBS, Gemeenteraad (tracé van de wegen), Deputatie, Vlaamse regering, RvVb,…)
De student schetst (in een casus)  van een omgevingsvergunningsaanvraag schetsen (aanvraag, ontvankelijkheid/volledigheid, adviezen, openbaar onderzoek/beslissing…).
De student ontwart en ontleedt in praktijksituaties (casusvraag) de (diverse, mogelijke) aspecten/problemen van het omgevingsrecht (vb. vergunnings- of meldingsplicht? Mogelijkheid om de vergunning te bekomen (beoordelingsgronden)?; Mogelijkheid om af te wijken van stedenbouwkundige voorschriften (afwijkingsgronden)?; onderscheid tussen beleidsdocumenten en verordenende voorschriften?;….).

Leerinhoud

Inleiding: wat is omgevingsrecht, waarom is dit nuttig/noodzakelijk, regelgevend kader (VCRO, DABM,...)

Planning: Structuurplannen, beleidsplannen, gewestplannen, BPA's, ruimtelijke uitvoeringsplannen

Vergunningen: soorten vergunningen, beoordelingsgronden, afwijkingsgronden (inclusief zonevreemdheid), procedure

Handhaving: soorten omgevingsrechtelijke misdrijven en inbreuken, sanctionering, herstelmaatregelen, betrokken actoren

Sectorale invloeden: onroerend erfgoed, milieu en natuur, speciale beschermingszones, bodem, water, mobiliteit,...

Informatieverplichtingen (bij vastgoedtransacties)

Actuele thema's (aansluiting bij de actualiteit waar mogelijk, ingewerkt doorheen de lessen).

Studiematerialen (lijst)

Repertorium omgevingsrechtVerplicht
Aanbevolen: Ruimtelijke ordening in Vlaanderen. Inleiding, beginselen en krachtlijnen.Verplicht
  • Auteur: R. Tijs
Digitap APVerplicht
  • Auteur: AP Hogeschool Antwerpen
WebsiteVerplicht

Onderwijsorganisatie

Examentijd
Voorziene tijd voor toetsing0,25 uren
  • Opmerking: De totale examentijd bestaat uit de voorziene tijd plus ¼ extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus reeds inbegrepen.
Werkvormen
Hoor- en/of werkcolleges12,00 uren
Practicum en/of oefeningen12,00 uren
Werktijd buiten de contacturen79,75 uren

Toetsing (lijst)

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeVaardigheidstoets in de examenreeks100,00Mondeling examen met schriftelijke voorbereiding: casus.
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeVaardigheidstoets in de examenreeks100,00Mondeling examen met schriftelijke voorbereiding: casus.

Toetsing (tekst)

Zie digitap voor eventuele verdere instructies.