Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Koninklijke Academie van Antwerpen
Rooted in Research by Thinking Tools41524/3580/2627/1/28
Studiegids

Rooted in Research by Thinking Tools

41524/3580/2627/1/28
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Bachelor in de beeldende kunsten, trajectschijf 3
    Keuzepakket:
    • aan opleidingsonderdelen naar keuze
  • Bachelor of Arts in Visual Arts
    Keuzepakket:
    • Elective courses
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Titularis: Humblet Steven
Co-titularis(sen) zijn nog niet (allemaal) gekend.
Onderwijstalen: Engels, Nederlands
Kalender: Semester 1 of Semester 2
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 15.03.2027 (2de semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid: Voor dit opleidingsonderdeel moet je slagen (wordt nooit gedelibereerd).
Totale studietijd: 78,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

In Rooted in Research ga je aan de slag met artistiek onderzoek in een interdisciplinaire context. Je werkt samen met studenten uit andere disciplines, deelt ideeën, reflecteert samen en leert vanuit verschillende perspectieven kijken. Een kunstenaar-onderzoeker begeleidt het proces en laat je kennismaken met de wereld van artistiek onderzoek. Zo scherp je niet alleen je blik, maar ook je manier van denken, praten en samenwerken als kunstenaar. Je ontwikkelt een onderzoekende houding binnen de veilige en reflectieve leeromgeving in de Academie.

OLR-Leerdoelen

BA4 - Een kritische en onderzoekende houding ontwikkelen en aanscherpen ten opzichte van ontwerpen en/of realisaties die voortkomen uit beeldende experimenten en onderzoek, emotie en intuïtie.
Je maakt kennis met de praktijk van artistiek onderzoek en je verkent hoe onderzoek en artistieke creatie elkaar kunnen versterken.
Je reflecteert kritisch op je eigen werkproces en op het werk van medestudenten, met aandacht voor inhoudelijke onderbouwing en context.
Je luistert actief naar anderen, gaat constructief in dialoog en verwerkt feedback op een kritische en reflectieve manier.
BA6 - Het karakteristieke van persoonlijke ontwerpen en/of realisaties vatten en op geëigende wijze communiceren.
Je formuleert en communiceert je ideeën helder, zowel mondeling als visueel.
Je brengt je eigen artistieke visie en expertise in een interdisciplinaire context, en je staat open voor andere perspectieven en praktijken.
BA7 - Het eigen artistieke project kunnen organiseren in samenspraak met anderen. 
Je ontwikkelt een open houding ten aanzien van samenwerking en durft je positie als maker ter discussie te stellen.
Je werkt (samen) aan het ontwikkelen, plannen en eventueel realiseren van een artistiek concept dat vertrekt vanuit onderzoekende vragen.

Leerinhoud

Rooted in Research: Een duurzame artistieke praktijk ontwikkelen (of: hoe werk je als kunstenaar zonder of naast de kunstmarktsystemen).

Dit praktijkgerichte programma behandelt een centrale vraag voor opkomende kunstenaars:
Hoe kan artistieke praktijk worden ontwikkeld, in stand gehouden en gedeeld zonder volledig afhankelijk te zijn van commerciële kunstmarktsystemen?
Hoewel de commerciële kunstmarkt sommige kunstenaars kan ondersteunen, is deze ook zeer exclusief en voorbehouden aan enkelen, structureel instabiel, vaak gebaseerd op uitbuitende arbeidsverhoudingen, en gericht op winst in plaats van artistieke ontwikkeling op de lange termijn.

Deze cursus nodigt studenten uit om deze omstandigheden kritisch te onderzoeken en alternatieve economieën, productiewijzen en organisatievormen te verkennen die artistieke praktijken op de lange termijn ondersteunen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden uit de Vlaamse, Belgische en bredere Europese culturele sector stelt het programma voor om samen te werken, zelforganisatie en gedeelde middelen te onderzoeken.

Modules:

1. Voorbij de kunstmarkt: kritische context:
- Inleiding tot kunstmarktsystemen en hun beperkingen
- Precariteit, uitbuiting en vervangbaarheid in cultureel werk
- Artistieke waarde versus marktwaarde
- Gastbijdragen: kunstenaars met ervaring in het kunstmarktsysteem delen hun ervaringen

2. Collectieve versus competitieve modellen
- Samenwerking als politieke en praktische keuze
- Collectief auteurschap en gedeelde verantwoordelijkheid
- Casestudy’s van collectieve en coöperatieve praktijken
- Zelforganisatie & zelfbeheer (Hoe kunstenaars zich organiseren buiten institutionele hiërarchieën; bondgenoten vinden, netwerken opbouwen en langdurige samenwerkingen in stand houden)
- Gastbijdragen van zelfgeorganiseerde initiatieven, bijv.: BARN (Brussels Artist-Run Network); Level 5; Messidor; Elephy; Hanafabuki; Joke & Marthe (SamenSchool / oooooo / SisterServer); Vedran Kopljar & Parents

3. Middelen delen: relaties tussen kunstenaars en producenten
- Kunstenaar-producentmodellen en alternatieve infrastructuren
- Delen van middelen, tijdbanken en wederzijdse ondersteuning
- Gastbijdragen van o.a.: Artist Day Antwerpen; Kunstenpunt; Egon Schoelynck (die zijn boek presenteert: Huh, why didn’t I know this?)

4. Financieringsmogelijkheden
- Overzicht van overheidsfinanciering, subsidies en projectgebonden ondersteuning
- Alternatieve financieringsmodellen (crowdfunding, onderlinge hulp, microfinanciering)
- Input van gastsprekers, o.a.: Eva De Grote (crowdfunding); Anna Rispoli - Common Wollet-initiatief

5. Workshop praktische vaardigheden en hands-on sessies gericht op:
- Hoe schrijf je een subsidieaanvraag?
- Hoe stel je een realistisch projectbudget op?
- Artistieke intenties afstemmen op subsidietaal

6. Documentatie & Archivering
- Waarom documentatie belangrijker is dan alleen zichtbaarheid en promotie
- Archivering als politieke en artistieke daad
- Duurzame documentatiepraktijken voor een langdurige carrière

Lesmethoden:

- Rondetafelgesprekken en kritische discussies
- Casestudy's en peer learning
- Gastlezingen door kunstenaars, producenten en cultuurwerkers
- Praktische workshops en groepsopdrachten
- Collectieve reflectie- en feedbacksessies

Studiematerialen

De docent voorziet de nodige lectuur uit volgende publicaties: A Handful of DustAanbevolen
  • Auteur: David Campany
De docent voorziet de nodige lectuur uit volgende publicaties: Formless. A User's GuideAanbevolen
  • Auteur: Yves Alain-Bois, Rosalind Kraus
De docent voorziet de nodige lectuur uit volgende publicaties: Stefan Klein in conversation with Dr. Andreas Rauh, THEORY MATERIALIZED – ART-OBJECT THEORIZED (ReflectiAanbevolen
De docent voorziet lectuur uit volgende publicaties: Michael Marder: Dust, Bloomsbury, London, 2022Aanbevolen

Onderwijsorganisatie

Werkvormen
Vormen van groepsleren26,00 uren
Werktijd buiten de contacturen52,00 uren

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeReflectieopdracht in de examenreeks50,00
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeReflectieopdracht in de examenreeks50,00
Evaluatie(s) voor beide examenkansen, niet herhaalbaar in tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeReflectieopdracht permanent tijdens de lesweken (Permanente evaluatie)50,00Consistente aanwezigheid en actieve participatie zijn een voorwaarde.

Toetsing (vervolg)

Permanente evaluatie: actieve participatie en reflectie in de groep (50%).
Eerste examenkans: presentatie van je artistieke praktijk en verworven inzichten (50%).

Bij het niet slagen in de eerste examenperiode kan je voor de tweede examenkans enkel je presentatie hernemen. Er is geen vervangopdracht voor permanente evaluatie mogelijk.