Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Gezondheid en Wetenschap
Sociale verbondenheid38618/3586/2627/1/25
Studiegids

Sociale verbondenheid

38618/3586/2627/1/25
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Bachelor in de ergotherapie, trajectschijf 3
    Keuzepakket:
    • Keuzepakket verbredend (2 OLODS)
  • Bachelor toegepaste gerontologie, trajectschijf 1
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Men kan dit opleidingsonderdeel niet volgen binnen een
  • examencontract (met het oog op het behalen van een creditbewijs).
  • examencontract (met het oog op het behalen van een diploma).
Titularis: Suykens Sara
Andere co-titularis(sen): Empsten Kathleen, Vermeiren Sofie
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid: Voor dit opleidingsonderdeel moet je slagen (wordt nooit gedelibereerd).
Totale studietijd: 81,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

Verbondenheid is een fundamenteel menselijk verlangen en wordt alleen maar belangrijker naarmate we ouder worden. Naarmate we ouder worden, worden onze sociale netwerken en ondersteuningsstructuren steeds belangrijker voor ons welzijn en onze kwaliteit van leven. Dit geldt vooral voor ouderen, die een groter risico lopen op sociale isolatie en eenzaamheid.

Onderzoek toont aan dat verbondenheid een cruciale rol speelt bij het behoud van de gezondheid en het welzijn van ouderen. Het hebben van een sterk sociaal netwerk kan bijvoorbeeld bijdragen aan een betere mentale gezondheid, lagere niveaus van stress en depressie, en zelfs een langer leven. Bovendien kan verbondenheid ook helpen om de cognitieve functie en de fysieke gezondheid te behouden.

Er zijn veel manieren waarop ouderen verbondenheid kunnen ervaren, zoals door contact te hebben met vrienden en familie, deel te nemen aan sociale activiteiten, vrijwilligerswerk te doen, en lid te worden van lokale gemeenschappen. Het is van cruciaal belang dat we ons bewust zijn van het belang van verbondenheid bij het ouder worden en dat we ons inzetten om dit te ondersteunen, zodat ouderen een waardig en vervullend leven kunnen leiden.

OLR-Leerdoelen

De gerontologisch consulent handelt en verantwoordt zijn professioneel handelen vanuit de principes van ‘Active Ageing’.
Je relateert het concept van community building aan sociale verbondenheid, participatie en welzijn van ouderen.  
Je vergelijkt veranderingen in sociale netwerken en rollen bij het ouder worden.
Je verklaart de impact van het ouderen worden op levenskwaliteit en maatschappelijke participatie.     
De gerontologisch consulent werkt mee aan en ondersteunt de ouderen zelf in het bijdragen aan een meer positieve en realistische beeldvorming van ouderen alsook het ondernemen van acties die bijdragen aan een inclusieve samenleving. Hierbij worden kansen tot participatie door de oudere volwassenen gemaximaliseerd.
Je onderzoekt de rol van ouderen als actieve burgers en motiveert strategieën om hun maatschappelijke betrokkenheid en participatie te versterken. 
Je past communitygerichte en participatieve initiatieven alsook creatieve methodieken toe om sociale verbondenheid en inclusie te realiseren. 
De gerontologisch consulent werkt samen met de ouderen en diens netwerk door in co-creatie tot geschikte hulp- en dienstverlening te komen. Daarnaast draagt de GC, door het betrekken van verschillende actoren, bij tot een interprofessionele samenwerking vanuit zijn holistisch gerontologisch perspectief.
Je draagt bij aan duurzame samenwerkingen met ouderen, mantelzorgers en professionals.       
Je presenteert initiatieven die bijdragen aan een positieve beeldvorming van ouderen waarbij je intergenerationele en participatieve werkvormen combineert. 
De gerontologisch consulent kan detecteren van, en inspelen op knelpunten die een leeftijdsvriendelijke samenleving belemmeren en kan de bekomen informatie integraal communiceren naar het beleid toe.
Je onderzoekt oorzaken en knelpunten rond eenzaamheid en sociale isolatie.  
Je vergelijkt initiatieven en presenteert beleidsaanbevelingen om inclusieve en leeftijdsvriendelijke gemeenschappen te realiseren.  

Leerinhoud

Theorie over sociale verbondenheid bij ouderen en het belang hiervan, de risicofactoren
Eenzaamheid
Netwerk in kaart brengen, netwerk versterken,netwerk verbreden,...
Triadisch werken, modellen zoals SOFA en COUP, bouwstenen van mantelzorg
Groepsdynamica, community building: sociaal makelen, kenmerken community building, rollen, bestaande methodes, goede praktijkvoorbeelden

De invloed van dementie op sociale verbondenheid

Studiematerialen

PowerpointpresentatiesVerplicht
DigitapVerplicht
Relationeel werken in zorg en welzijnAanbevolen
  • Auteur: Greet Demesmaeker
A Sense of home, samen bouwen aan een nieuwe thuisAanbevolen
  • Auteur: Mallentjer
De kracht van het levensverhaalAanbevolen

Onderwijsorganisatie

Werkvormen
Vormen van groepsleren12,00 uren
Werktijd buiten de contacturen69,00 uren

Toetsing (vervolg)

Portfolio inclusief reflectieopdracht

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodePortfolio100,00
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodePortfolio100,00