Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Mens en Maatschappij
Methodisch werken38199/3612/2627/1/50
Studiegids

Methodisch werken

38199/3612/2627/1/50
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Graduaat maatschappelijk werk (Antwerpen), trajectschijf 1
In andere opleidingen:
  • Graduaat maatschappelijk werk (Mechelen) als Methodisch werken
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 6 studiepunten
Titularis: Geerdens Robrecht
Andere co-titularis(sen): Delpire Johan
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1 of Semester 2
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid: Voor dit opleidingsonderdeel moet je slagen (wordt nooit gedelibereerd).
Totale studietijd: 168,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

Het OLOD Methodisch werken behandelt de verschillende stappen van methodisch handelen (analyseren cliëntsituatie, doelbepaling, …). Bij methodisch werken ligt de focus op individuele en structurele methoden. Tijdens de lessen komen verscheidene casussen, praktijkvoorbeelden en toepassingen aan bod.

Het OLOD bereidt de studenten voor op het methodisch handelen als maatschappelijk werker.

OLR-Leerdoelen

Hulpvragen: Je stelt hulpvragen van cliënten scherp en verstrekt hun relevante informatie over hulpverlenende instanties en/of procedures.
Je analyseert de individuele hulpvragen van een cliënt in een casus.
Je analyseert de systeemgerichte noden van cliënten in een casus.
Begeleiding: Je begeleidt de cliënt doorheen het traject op een methodisch onderbouwde manier. 
Je benoemt de krachtbronnen in een casus.
Je benoemt de verschillende stappen van methodisch handelen.
Je benoemt praktisch-materiële problemen in een casus.
Je licht eigenschappen van individuele hulpverleningsmethoden toe.
Je analyseert de beginsituatie van de cliënt in een casus.
Je gebruikt de sociale kaart en andere elektronische bronnen om organisaties te vinden die individuele hulpverleningsmethoden hanteren.
Je past de verschillende stappen van methodisch handelen toe in een casus.
Je past individuele hulpverleningsmethoden toe in een casus.
Zelfredzaamheid: Je stimuleert cliënten in hun zelfredzaamheid door een beroep te doen op hun krachten en sociaal netwerk.
Je licht toe hoe in een casus emancipatorisch gehandeld kan worden.
Je legt uit wat krachtgericht werken met cliënten inhoudt.
Levenslang leren: Je plant en organiseert je eigen werk, bekijkt het kritisch-constructief en bent bereid om levenslang bij te leren. 
Je illustreert het belang van opleidingsacties binnen het werkveld.
Signaleren: Je signaleert drempels en knelpunten in de eigen werking en/of samenwerking met anderen en zoekt naar oplossingen bij problemen.
Je legt uit waarom het signaleren van drempels en knelpunten belangrijk is in de functie van maatschappelijk werker.
Je licht eigenschappen van structuurgerichte hulpverleningsmethoden toe.
Je benoemt structurele noden van cliënten in een casus.

Leerinhoud

  • Algemeen: methodisch werken (fasen, kenmerken, model van De Mönnink)
  • Individuele methoden: non-directieve basismethode, cognitieve methode, gedragsmethode, praktisch-materiële methode, …
  • Structuurgerichte methoden (= macromethoden): emancipatorisch handelen, signaleren, preventie en collectieve belangenbehartiging

Tijdens de lessen komen verscheidene casussen, praktijkvoorbeelden en toepassingen aan bod.

Studiematerialen

cursus UniversitasVerplicht
DigitapVerplicht

Onderwijsorganisatie

Dagtraject
Hoor- en/of werkcolleges (dagtraject)21,00 uren
Practicum en/of oefeningen (dagtraject)21,00 uren
Werktijd buiten de contacturen (dagtraject)126,00 uren
Flexibel traject
Hoor- en/of werkcolleges (flexibel traject)13,00 uren
Practicum en/of oefeningen (flexibel traject)13,00 uren
Werktijd buiten de contacturen (flexibel traject)142,00 uren

Toetsing (vervolg)

Indien een student niet geslaagd is tijdens de eerste examenkans, worden de deelpercentages behaald tijdens de lesweken (bestaande uit een kennis- en inzichtstoets op 20%) en tijdens de examenreeks (bestaande uit een kennis- en inzichtstoets op 80%) als twee aparte deelscores bekeken. De student krijgt enkel een tweede examenkans voor een deelscore indien deze tijdens de eerste examenkans als onvoldoende (minder dan de helft) werd beoordeeld. De tweede examenkans kan dus een herkansing zijn van de toetsing tijdens de lesweken én tijdens de examenreeks of van één van beide onderdelen. Indien de student slechts voor één van de twee delen herkanst, wordt de andere deelscore (waarop die tijdens de eerste examenkans geslaagd was), overgedragen naar de tweede examenkans.

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks80,00De totale examentijd voor deze kennis- en inzichtstoets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus 1/3 extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen.
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets permanent tijdens de lesweken (Permanente evaluatie)20,00
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks80,00De totale examentijd voor deze kennis- en inzichtstoets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus 1/3 extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen.
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks20,00Dit is de herkansing in tweede zittijd van de 'kennis- en inzichtstoets permanent tijdens de lesweken' in eerste zittijd.