Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Mens en Maatschappij
Mens en samenleving32453/3614/2627/1/30
Studiegids

Mens en samenleving

32453/3614/2627/1/30
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Graduaat orthopedagogische begeleiding (Antwerpen), trajectschijf 2
    Keuzepakket:
    • Keuzevak 2e jaar
In andere opleidingen:
  • Graduaat orthopedagogische begeleiding (Mechelen) als Mens en samenleving
  • Graduaat orthopedagogische begeleiding (Turnhout) als Mens en samenleving
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Titularis: Hendrickx Lieve
Andere co-titularis(sen): Engels Anouk
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 2
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 84,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

Maatschappelijke factoren zoals polarisatie, discriminatie, digitalisering, sociale media, eenzaamheid, individualisering,psychische kwetsbaarheid, dak- en thuisloosheid en verslaving hebben een grote invloed op hoe mensen leven, zich gedragen en deelnemen aan de samenleving.

Armoede, levensomstandigheden en sociale ongelijkheid zijn geen abstracte begrippen, maar bepalen concreet hoe mensen wonen, eten, slapen en zich voelen. Ze beïnvloeden gezondheid, relaties, gedrag en kansen. Als opvoeder of begeleider kom je onvermijdelijk met deze realiteit in aanraking.

In het keuze-olod Mens en Samenleving verken je deze maatschappelijke thema’s vanuit een praktijkgerichte invalshoek. Je vertrekt vanuit een praktijkcasus waarin maatschappelijke factoren een invloed hebben op het gedrag van mensen en op de keuzes die zij al dan niet kunnen maken. Vanuit die casus verdiep je je in de onderliggende oorzaken, de impact op het dagelijks leven van mensen en mogelijke antwoorden of oplossingen. Daarbij sta je niet alleen stil bij wat er speelt in de samenleving, maar ook bij jouw eigen houding en rol als professional.

Aan de hand van inspirerende gastsprekers, praktijkgerichte werkcolleges en interactieve leerpaden krijg je inzicht in het generalistisch perspectief, (kans)armoede en strategieën om sociale ongelijkheid te verminderen. Je wordt ondergedompeld in de praktijk en ontwikkelt een kritische blik op maatschappelijke vraagstukken en je eigen positie binnen de samenleving.

OLR-Leerdoelen

Je onderneemt doelgericht acties in functie van de levenskwaliteit en veiligheid van cliënten.
Je onderzoekt hoe verschillende levensdomeinen elkaar beïnvloeden en gezamenlijk de levenskwaliteit van een persoon bepalen.
Je ondersteunt en motiveert cliënten bij het uitbouwen, versterken en onderhouden van hun netwerk. Je streeft inclusie na en faciliteert maatschappelijke participatie.
Je argumenteert de invloed van een maatschappelijke factor op het gedrag van mensen.
Je onderzoekt de effecten van (kans)armoede op het gedrag en welbevinden van individuen.
Je bent je bewust van je referentiekader, kwaliteiten en valkuilen als orthopedagogisch begeleider. Je stuurt je professioneel handelen bij op basis van zelfreflectie. Je hebt aandacht voor zelfzorg.
Je reflecteert over de invloed van deze maatschappelijke factor op zijn professioneel functioneren.
Je werkt mee aan het realiseren van de missie en de doelstellingen van de organisatie en brengt ideeën aan ter verbetering van de dagelijkse werking. Je denkt kritisch en houdt rekening met verschillende perspectieven.
Je legt uit hoe een organisatie strategieën toepast om maatschappelijke kwetsbaarheid/of structurele ongelijkheid te verminderen.
Je toont aan dat die beschikt over de reflex om gevoelens van onmacht en frustratie in contact met cliënten om te zetten in een concrete actie.

Leerinhoud

Je onderzoekt zelf vanuit een praktijkcasus hoe maatschappelijke factoren het individueel gedrag beïnvloeden.
Je formuleert aanbevelingen om hier als begeleider mee om te gaan.  

Je leert hoe sociale ongelijkheid en armoede ontstaan.
Je bekijkt armoede vanuit verschillende perspectieven, onder andere via interviews die je zelf afneemt.
Je onderzoekt welke acties je als begeleider kan nemen om ongelijkheid te verminderen.
Je onderzoek hoe verschillende levensdomeinen samen de levenskwaliteit van een persoon beïnvloeden.

Studiematerialen

DigitapVerplicht

Onderwijsorganisatie

Dagtraject
Hoor- en/of werkcolleges (dagtraject)14,00 uren
Practicum en/of oefeningen (dagtraject)7,00 uren
Werktijd buiten de contacturen (dagtraject)63,00 uren

Toetsing (vervolg)

De student maakt een portfolio aan die bestaat uit twee luiken
- Luik 1:maatschappelijke factoren: bronnenonderzoek en reflectie: 40 %
- Luik 2: kansarmoede en structurele uitsluiting: 60% (4 uur inleefstage- individuele reflectie - analyse)

De portfolio wordt mondeling toegelicht tijdens een verplichte les. Bij gewettigde afwezigheid wordt een inhaalmoment voorzien. 

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodePortfolio100,00Bij opdracht 1 is er een verplichte les waarbij de student zijn opdracht presenteert aan medestudenten en deelneemt aan een groepsgesprek. Je wordt individueel beoordeeld op je eigen inbreng en reflectie.
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodePortfolio100,00De mondelinge toelichting wordt vervangen door een videopitch die de student oplaadt op digitap. De reflectievragen worden opgenomen in de schriftelijke opdracht.