Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Gezondheid en Wetenschap
Anatomie en fysiologie32134/3652/2627/1/73
Studiegids

Anatomie en fysiologie

32134/3652/2627/1/73
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Bachelor in de biomedische laboratoriumtechnologie, trajectschijf 1
  • Bachelor in de orthopedagogie, trajectschijf 3
    Keuzepakket:
    • Keuzepalet extra muros
  • Bachelor in de toegepaste psychologie, trajectschijf 3
    Keuzepakket:
    • Keuzepakket 3-jarig programma, 2de jaar (DAG en AVOND)
    • Keuzepakket 3-jarig programma, 3de jaar (DAG en AVOND)
    • Keuzepakket 4-jarig flexibel programma (AVOND)
  • Bachelor in de voedings- en dieetkunde
    Keuzepakket:
    • Keuzepakket professionalisering
    • Keuzepakket professionalisering S5
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Co-titularis(sen): Heykers Annick
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 2
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 15.03.2027 (2de semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 78,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

Cellen specialiseren zich voor hun verschillende functies en een groep van cellen met een gelijke vorm en functie noemt men een weefsel. Deze weefsels komen niet als afzonderlijke eenheden voor, maar zijn in verschillende verhoudingen met elkaar vermengd tot grotere functionele eenheden, namelijk de organen, die op hun beurt onderdelen zijn van orgaanstelsels. Het menselijk lichaam is een organisme dat bestaat uit samenwerkende orgaanstelsels. In dit anatomisch overzicht wordt de ligging van de verschillende organen belicht en de kenmerken en functie van de verschillende weefsels bekeken.

De dubbele gesloten bloedsomloop van de mens vormt een stelsel dat enerzijds zorg draagt voor de circulatie van lichaamsvloeistoffen: bloed, lymfe en weefselvocht, en anderzijds instaat voor de vorming van urine. Deze circulatie zorgt voor een inwendig evenwicht in ons organisme. Het hart is de pomp en de bloedvaten de transportleidingen van het bloed. Het weefselvocht zorgt voor de uitwisseling van stoffen tussen bloedvaten en cellen.
Het lymfevatenstelsel dat uit lymfevaten en lymfeorganen bestaat, zorgt voor afvoer van lymfe, bescherming tegen lichaamsvreemde stoffen en zowel voor de reserve als de afbraak van rode bloedcellen. De nieren tenslotte zuiveren het bloed van schadelijke stoffen en resorberen water, mineralen en nuttige stoffen. Het lumbaal vocht vormt een beschermende barrière en wordt gevormd vanuit het bloedvatenstelsel. Elke cel moet over voldoende energie beschikken om vele functies te kunnen vervullen. Voor het vrijmaken van de energie moeten de cellen niet alleen over brandstof beschikken maar ook over zuurstof.
De ademhalingsorganen halen de zuurstof uit de ingeademde lucht en vervoeren ze naar het bloed. Ademhaling is dus een proces van opname van zuurstof en afgifte van koolstofdioxide.

De nieren en longen spelen ook een belangrijke rol bij de strikte pH-regulatie van de bloedbaan.

De spijsverteringsorganen, die samen het spijsverteringsstelsel vormen, bewerken het voedsel zodanig dat de grote polymeren tot hun bouwstenen (monomeren) worden afgebroken. Alleen zo kunnen ze opgenomen worden in het lichaam. Deze biochemische vertering is mogelijk door de inwerking van enzymen die op verschillende plaatsen in ons spijsverteringskanaal worden geproduceerd. Enzymen zijn eiwitten die reacties laten verlopen door verlaging van de activeringsenergie zonder daarbij zelf verbruikt te worden.

Het zenuwstelsel  is, naast het endocrien stelsel, een belangrijk controlesysteem in het lichaam. Het zenuwstelsel is in staat om informatie te ontvangen, verwerken en door te geven. De functie, werking en eigenschappen van zowel het centrale als het perifere zenuwstelsel komen aan bod. 



OLR-Leerdoelen

FBT: Op basis van onderbouwd wetenschappelijk inzicht pas je methoden en technologieën in het farmaceutische en biotechnologische werkveld correct toe
Je definieert en gebruikt correct de basisbegrippen uit de anatomie, histologie en (patho)fysiologie.
Je beschrijft de macroscopische anatomie van het cardiovasculair, lymfevaten-, urinair, ademhalings-, spijsverterings- en zenuwstelsel.
Je verklaart de histologische opbouw van de belangrijkste weefsels en organen binnen deze stelsels.
Je legt de normale fysiologische werking uit van deze stelsels.
Je verklaart per stelsel de belangrijkste oorzaken en symptomen van frequente (pathofysiologische) afwijkingen binnen deze stelsels.
Je beschrijft een aantal basisprincipes van diagnostiek en behandeling in relatie tot aandoeningen van deze stelsels.
Je beschrijft de regulatie van het zuur-base-evenwicht in de bloedbaan.
MLT: Op basis van onderbouwd wetenschappelijk inzicht pas je methoden en technologieën in het medisch-diagnostisch werkveld toe en beoordeel je de voor- en nadelen.
Je definieert en gebruikt correct de basisbegrippen uit de anatomie, histologie en (patho)fysiologie.
Je beschrijft de macroscopische anatomie van het cardiovasculair, lymfevaten-, urinair, ademhalings-, spijsverterings- en zenuwstelsel.
Je verklaart de histologische opbouw van de belangrijkste weefsels en organen binnen deze stelsels.
Je legt de normale fysiologische werking uit van deze stelsels.
Je verklaart per stelsel de belangrijkste oorzaken en symptomen van frequente (pathofysiologische) afwijkingen binnen deze stelsels.
Je beschrijft een aantal basisprincipes van diagnostiek en behandeling in relatie tot aandoeningen van deze stelsels.
Je beschrijft de regulatie van het zuur-base-evenwicht in de bloedbaan.

Leerinhoud

-Een anatomisch overzicht: cellen, weefsels, organen en orgaanstelsels
-Anatomie en fysiologie en aantal pathologiëen van:
* Het cardiovasculair stelsel: hart en bloedvaten
* Het ademhalingsstelsel
* Het excretiestelsel
* Het lymfestelsel
* Het zenuwstelsel stelsel
* Het spijsverteringstelsel

Studiematerialen

Cursus SyllabusVerplicht
DigitapVerplicht
Anatomie en fysiologie, 8ste editie (MyLab)Aanbevolen€ 92,95
  • Auteur: Frederic H. Martini Edwin F. Bartholomew
MyLabVerplicht

Onderwijsorganisatie

Werkvormen
Hoor- en/of werkcolleges18,00 uren
  • Opmerking: de effectieve werkvorm wordt gecommuniceerd via digitap, een aantal momenten gaan door in zelfstudie
Werktijd buiten de contacturen60,00 uren

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks100,00Digitaal examen. De totale examentijd voor deze kennis- en inzichtstoets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus 1/3 extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen.
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks100,00Digitaal examen. De totale examentijd voor deze kennis- en inzichtstoets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus 1/3 extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen.

Toetsing (vervolg)

De leerstof wordt aangeboden in een leerpad dat zelfstandig doorlopen wordt. Hierin wordt per stelsel het lesmateriaal aangeboden, gevolgd door tussentijdse (formatieve) oefentoetsen. Zie Digitap voor meer info over beschikbaarheid van de oefentoetsen. Een aantal lesmomenten worden on-campus georganiseerd ter begeleiding van het leerpad. 

Het examen wordt digitaal (op eigen laptop van student) afgenomen. Het niet opstarten of afsluiten van de monitoringsoftware wordt aanzien als fraude.

Voor studenten ingeschreven in het traject duaal leren kunnen (een deel van) de leerdoelen aangeleerd worden via de duale leerplek en kan voor deze leerdoelen een alternatieve toetsing worden voorzien volgens de afspraken opgenomen in het syllabus duaal leren.   

Reguliere studenten volgen dit OLOD in semester 1 en leggen het examen af in semester 1. 

Voor studenten die pas in semester 2 aan de opleiding starten ('februari-starters') kan dit OLOD worden toegevoegd aan het opleidingsprogramma van semester 2. Het leerpad wordt dan zelfstandig doorlopen. Een aantal terugkommomenten worden georganiseerd met de lector. Het examen vindt dan plaats in semester 2.