Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Industrie en Omgeving
Welzijn op het werk 139566/3664/2627/1/89
Studiegids

Welzijn op het werk 1

39566/3664/2627/1/89
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Bachelor in de integrale veiligheid, trajectschijf 1
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 6 studiepunten
Co-titularis(sen): Breugelmans Joris, Fabeck Wim
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 01.12.2026 (1ste semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 156,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

Dit OLOD biedt een inleiding tot het begrip welzijn op het werk en het belang van een sterke veiligheidscultuur binnen organisaties en de samenleving. De student onderzoekt het “wie, wat, hoe en waarom” van welzijn op de arbeidsvloer en krijgt inzicht in de relevante wetgeving en de plaats ervan binnen het Belgische rechtssysteem.

Er wordt bijzondere aandacht besteed aan de basisprincipes van welzijn en veiligheid op het werk, waarbij het vermijden van risico’s en het uitschakelen van gevaren centraal staan.

Daarnaast wordt stilgestaan bij de humane en sociale aspecten van de werkomgeving en het concept employability. Hierbij wordt benadrukt dat, ondanks mogelijke beperkingen, iedereen recht heeft op werk in een veilige en respectvolle werkomgeving.

Dit OLOD behandelt de systematische analyse van arbeidsongevallen en incidenten binnen diverse werkomgevingen. De student leert hoe ongevallen worden onderzocht, welke methodieken worden gebruikt om de oorzaken te achterhalen en hoe inzichten kunnen worden omgezet in preventieve maatregelen.

Er wordt aandacht besteed aan het verzamelen en analyseren van relevante gegevens, het toepassen van analysetechnieken en het onderscheiden van directe en indirecte oorzaken van ongevallen. Daarnaast komt ook de rol van menselijk gedrag, organisatiecontext en technische factoren aan bod.

OLR-Leerdoelen

Je stelt risico's en opportuniteiten vast, evalueert ze en zoekt oplossingen volgens een gepaste risicoanalysemethodiek vanuit een technisch en toegepast wetenschappelijke bagage.
Je legt het belang van een dynamisch risicobeheersingssysteem uit en beschrijft de plaats die het inneemt in een degelijk welzijnsbeleid.
Je beschrijft de uitvoering van de rollen en taken van alle interne en externe actoren in een dynamisch risicobeheersingssysteem.
Je onderzoekt een arbeidsongeval en gebruikt hiervoor een geschikte analysemethode.
Je beschrijft hoe veiligheid en welzijn bijdragen aan de algehele bedrijfsvoering en de gezondheid van werknemers.
Je beschrijft hoe verschillende veiligheids- en welzijnsmaatregelen geïntegreerd worden in het dagelijkse werk en bedrijfsprocessen om risico's te minimaliseren.
Je maakt planningen en rapportages op voor verschillende veiligheidsgerelateerde situaties.
Je stelt een globaal opleidings- en vormingsplan op met betrekking tot welzijn op het werk.
Je beheert noodsituaties vanuit een beleidsmatige en operationele aanpak en betrekt hierbij de nodige belanghebbenden.
Je beschrijft welke stappen uitgevoerd moeten worden om arbeidsongevallen in een organisatie aan te pakken.
Je interpreteert, implementeert en blijft op de hoogte van de geldende wet- en regelgeving en beleidsteksten.
Je benoemt de belangrijkste wet- en regelgeving met betrekking tot veiligheid en welzijn op de werkplek.
Je situeert alle aspecten van veiligheid en welzijn binnen een ruim historisch, juridisch en wetgevend kader.
Je consulteert de geschikte bronnen i.v.m. wetgeving.
Je gebruikt de structuur van de Codex en de Wet op het welzijn op correcte wijze bij het uitvoeren van opzoekingen.
Je beschrijft de beginselen van preventie en bescherming en de actoren in verband met welzijn op het werk.
Je benoemt de belangrijkste bepalingen van de Welzijnswet en de structuur en inhoud van de Codex over het welzijn op het werk.
Je benoemt de verschillende hoofdstukken en thema's van de Codex, inclusief de relevante wet- en regelgeving.
Je legt uit hoe de Welzijnswet en de Codex bijdragen aan de bescherming van de veiligheid en gezondheid van werknemers.
Je beschrijft hoe de verschillende onderdelen van de Codex geïntegreerd worden in het beleid en de praktijken van een organisatie om risico's te minimaliseren.
Je legt het belang van een dynamisch risicobeheersingssysteem uit en beschrijft de plaats die het inneemt in een degelijk welzijnsbeleid.
Je beschrijft de uitvoering van de rollen en taken van alle interne en externe actoren in een dynamisch risicobeheersingssysteem.
Je verzamelt en interpreteert gegevens en formuleert verbetermaatregelen.
Je stelt verbeteracties voor op de werkplaatsen, rekening houdend met de veranderende wetgeving van toepassing op arbeidsplaatsen (basiseisen, optische straling, thermische omgevingsfactoren, trillingen, lawaai, ...).
Je denkt kritisch na, houdt rekening met verschillende perspectieven en handelt op een ethisch verantwoorde wijze.
Je verklaart de contexten en motieven die aan de basis liggen van veiligheid en welzijn in onze huidige maatschappij.

Leerinhoud

Deel 1 Inleiding in Welzijn en Veiligheid

Motieven voor welzijn op het werk
Belangrijke veiligheidsbegrippen en hun definities
Historiek van de veiligheidswetgeving
Europese veiligheidswetgeving
Belgische veiligheidswetgeving: wet welzijn en codex over het welzijn op het werk (de basis voor elke preventieadviseur)
Andere veiligheidswetgeving
Normen en hun belang
De interne actoren in een organisatie voor haar preventiebeleid, rollen, taken & verantwoordelijkheden
De externe actoren van een organisatie voor haar preventiebeleid
Interprofessionele instanties worden kort toegelicht
De preventiehiërarchie
Recht: juridische begrippen, soorten wetgeving en recht, relatie m.b.t. Veiligheid en Welzijn
Korte toelichting m.b.t. tot de rol van bewakings- & beveiligingsdiensten

Deel 2 Welzijnsbeleid

dynamisch risicobeheersingssysteem
grondslagen & principes
•rollen & taken van de interne & externe actoren
•planning
•integratie in de (bedrijfs)organisatie
•praktische uitvoering


Arbeidsongevallenanalyse en beroepsziekten
doel, aanpak & succescriteria
•rollen & taken van PA en hiërarchische lijn
•definitie, methoden & procedures
•analyse, opmaken van omstandig verslag bij ernstige arbeidsongevallen
•administratie, arbeidsongevallenverzekering
inleiding tot beroepsziekten: procedures en soorten


Sociale partners
•werkgevers- en werknemersorganisaties

•rollen en taken in preventiebeleid en arbeidsbeleid, comité PBW, ondernemingsraad

•belang van interne en externe communicatie

sociale verkiezingen

Opleiding & vorming
•vormingsbeleid inzake preventie en bescherming
•organisatie van vorming & opleiding
•opleidingsvormen & -methoden


Psychosociale aspecten op het werk

Alcohol- en drugbeleid op het werk

Werkgelegenheidsplannen voor oudere werknemers

Basisprincipes aangaande ergonomie

Studiematerialen

DigitapVerplicht
Eigen laptopVerplicht

Onderwijsorganisatie

Werkvormen
Hoor- en/of werkcolleges32,00 uren
  • Duur: Semester
Practicum en/of oefeningen16,00 uren
  • Duur: Academiejaar
Werktijd buiten de contacturen108,00 uren

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets eenmalig tijdens de lesweken25,00Schriftelijk/digitaal examen
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks35,00Schriftelijk/digitaal examen
Eerste examenperiodeVaardigheidstoets eenmalig tijdens de lesweken25,00Schriftelijk/digitaal examen
Eerste examenperiodeVaardigheidstoets in de examenreeks15,00Schriftelijk/digitaal examen
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks60,00Schriftelijk/digitaal examen
Tweede examenperiodeVaardigheidstoets in de examenreeks40,00Schriftelijk/digitaal examen

Toetsing (vervolg)

Bij een groepswerk of individueel werk waarbij er moet ingediend worden op een bepaald tijdstip (bijvoorbeeld op het einde van de les zelf), dan dient de student bij afwezigheid zelf contact op te nemen met de lector op de dag zelf. De student neemt zelf het initiatief op de dag zelf per e-mail. De student krijgt dan een alternatieve taak op punten.


Inclusieve maatregel extra examentijd

Voor alle schriftelijke en digitale ‘kennis- en inzichtstoetsen’ en ‘vaardigheidstoetsen’ binnen en buiten de examenreeks geldt dat de totale examentijd voor deze toets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus 1/4e extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen. Meer info is terug te vinden op digitap.

 

Kennis en inzichtstoets + Vaardigheidstoets tijdens de lesweken

Tijdens de lesweken wordt een éénmalige toets georganiseerd en maakt deel uit voor 50% van je puntentotaal. Indien niet slagen op het volledige OLOD dient de leerstof van de toets tijdens de lesweek en de leerstof van de toets in de examenreeks opnieuw getoetst worden tijdens de 2de examenperiode.

Bij afwezigheid krijg je een 0-score voor dat onderdeel van de toets.

Bij gewettigde afwezigheden moet je het ziekteattest of bewijs van overmacht steeds binnen de 2 kalenderdagen in iBaMaFlex uploaden via de module ‘mijn afwezigheden’ (attesten voor deelname aan een rijexamen, privéafspraken, etc. vallen niet onder de noemer van overmacht). Je duidt vervolgens aan dat je de lessen niet zal kunnen volgen voor dit OLOD en je dient een inhaalexamen aan te vragen via iBaMaFlex. Je kan dan, Je kan dan deze toets tijdens de lesweken op een vastgelegde datum inhalen. Hiervoor dien je zo snel mogelijk contact op te nemen met de lector. De behaalde punten van het inhaalmoment vervangen de 0-score van de gemiste evaluatie.