Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Industrie en Omgeving
Ergonomie & Bewegingsleer 241239/3664/2627/1/32
Studiegids

Ergonomie & Bewegingsleer 2

41239/3664/2627/1/32
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Bachelor in de integrale veiligheid, trajectschijf 2
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 6 studiepunten
Co-titularis(sen): Van Cauwelaert Karlien
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 2
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 15.03.2027 (2de semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 156,00 uren

Volgtijdelijkheid

simultaan te volgen met Ergonomie & Bewegingsleer 1.

Korte omschrijving

In dit tweede onderdeel "Ergonomie en Bewegingsleer 2" verwerf je inzicht in ergonomische risico’s binnen eorganisaties of bedrijven en leer je deze risico’s op een systematische en correcte manier opsporen en analyseren via een gestructureerd stappenplan. Daarnaast wordt gefocust op het formuleren van realistische verbetermaatregelen, in samenwerking met de hiërarchische lijn en andere betrokken actoren binnen een organisatie. Ergonomie vormt hierbij een essentieel instrument om gezondheid, veiligheid en werkbaarheid te bevorderen omdat:

➡️Werknemers in bedrijven en organisaties worden dagelijks blootgesteld aan diverse ergonomische risico’s. Denk hierbij aan het duwen, trekken, tillen en verplaatsen van lasten, maar ook aan langdurig beeldschermwerk in kantooromgevingen.
➡️Onveilige handelingen kunnen leiden tot AO, MSA en langdurige afwezigheid en verminderde inzetbaarheid en werkbaarheid.

De evaluatie bestaat uit twee delen:
1. Een permanente evaluatie tijdens het semester: (25% van de punten):
▹Inleveren van opdrachtomschrijving projectwerk (eind mei): 5%
▹Groepspresentatie tijdens de lessen van een ergonomische analyse: 10%
▹Presentatie STAVAZA (stand van zaken) projectwerk (begin mei): 10%
2. Het projectwerk ergonomie vormt het sluitstuk van het onderdeel ergonomie (75% van de punten).

Het is de opdracht waarmee je bewijst klaar te zijn om als adviserend/ondersteunend ergonoom aan het werk te gaan. Je toont ermee aan dat je in staat bent om een project/studie, gekoppeld aan een organisatie naar keuze, uit te werken en tot een oplossing/verbetering te komen die nuttig is voor deze onderneming. Je projectwerk ergonomie is een bundeling van het praktijkonderzoek en risicoanalyses welke specifiek dienen opgemaakt te worden. Dit betekent 100% eigen werk in combinatie met een samenwerking met een studiegenoot.
Na indiening van je projectwerk zal je de uitwerking ervan inhoudelijk moeten mondeling toelichten en vragen beantwoorden (al dan niet door mensen uit het werkveld).

OLR-Leerdoelen

Je stelt risico's en opportuniteiten vast, evalueert ze en zoekt oplossingen volgens een gepaste risicoanalysemethodiek vanuit een technisch en toegepast wetenschappelijke bagage.
Je past ergonomisch analysetools correct toe tijdens een klassikaal praktijkvraagstuk en presenteert de resultaten in groep.
Je voert op een correcte manier veiligheids-, welzijns-, milieu- of kwaliteitsaudits en inspecties uit.
Je rapporteert over de naleving van wettelijke voorschriften en praktijkrichtlijnen bij de inrichting en het ontwerp van werkplaatsen en werkhoogtes.
Je inspireert, adviseert en communiceert zowel mondeling als schriftelijk op een professionele manier.
Je presenteert de analyse en aanbevelingen van het projectwerk op een gestructureerde en professionele manier.
Je interpreteert, implementeert en blijft op de hoogte van de geldende wet- en regelgeving en beleidsteksten.
Je past de ergonomische wetgeving toe bij het uitvoeren van een bedrijfsbezoek, participatieve gesprekken en risicoanalyses in het kader van het projectwerk.
Je verzamelt en interpreteert gegevens en formuleert verbetermaatregelen.
Je voert zelfstandig een ergonomische risicoanalyse uit in een beroepscontext en formuleert passende verbetermaatregelen.
Je analyseert een werksituatie door de ergonomische theorie en praktijk met elkaar te relateren en relevante informatie te verzamelen voor het uitwerken van je projectwerk.
Je neemt deel aan de ontwikkeling van een beleid/visie rond welzijn, milieu, kwaliteit, duurzaamheid en vertaalt dit beleid naar operationele doelstellingen.
Je formuleert haalbare en doelgerichte ergonomische maatregelen voor een praktijkvraagstuk en integreert deze in een algemeen preventieplan.
Je onderzoekt en adviseert over het mentaal welzijn en/of over het beschermen en bevorderen van welzijn en gezondheid.
Je analyseert ergonomische risico's uit praktijkvraagstukken met behulp van de OBAMA-methode.
Je selecteert geschikte risicoanalysetechnieken om fysieke en cognitieve ergonomische knelpunten op te sporen.
Je adviseert en motiveert werknemers om ergonomisch te werken door basisprincipes van gedragsbeïnvloeding toe te passen via communicatie en training.

Leerinhoud

Wat zegt de Codex:

 ➡️Impact voor ergonomie ➡️Wetgeving in de praktijk ➡️Ontwerprichtlijnen ➡️Herhaling beeldschermwerk


Ergonomiebeleid en preventiestrategie:

 ➡️Voorbeelden preventiemaatregelen

Ergonomische risicoanalysemethoden deel 1:

➡️OBAMA strategie ➡️Screening en observatiemethodes ➡️1ste analyse Ergoscore

Ergonomische risicoanalysemethoden deel 2:

➡️Tillen

➡️Trekken en duwen

➡️Repetitief werk

➡️Extreme houdingen

➡️Lichaamskracht

➡️Lichaamsbeweging

➡️Vermoeidheid

➡️Staand werk

➡️Zittend werk

➡️Manueel verplaatsen van personen



Gedragsbeïnvloeding door communicatie en training: zelfstudie

Waarneming en ontwerp van visuele vormen, patronen en kleuren: zelfstudie

Te raadplegen websites:

https://www.preventievanmsa.be/nl

https://evenementen.werk.belgie.be/nl/evenementen-van-de-fod/webinar-nieuwe-wetgeving-over-ergonomie

https://www.verv.be

https://beswic.be/nl

https://fysiekebelasting.tno.nl/nl/

https://www.ergonomiesite.be



Studiematerialen

DigitapVerplicht
Eigen laptopVerplicht

Onderwijsorganisatie

Werkvormen
Hoor- en/of werkcolleges14,00 uren
  • Duur: Semester
Practicum en/of oefeningen10,00 uren
  • Duur: Semester
Werkplekleren en/of stage24,00 uren
  • Duur: Semester
Werktijd buiten de contacturen108,00 uren
  • Duur: Semester

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodePraktijkbeoordeling in een professionele context75,00Beoordeling door mondelinge toelichting en vragen
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodePraktijkbeoordeling in een professionele context75,00Beoordeling door mondelinge toelichting en vragen
Evaluatie(s) voor beide examenkansen, niet herhaalbaar in tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeVaardigheidstoets permanent tijdens de lesweken (Permanente evaluatie)25,00

Toetsing (vervolg)

Bij een groepswerk of individueel werk waarbij er moet ingediend worden op een bepaald tijdstip (bijvoorbeeld op het einde van de les zelf), dan dient de student bij afwezigheid zelf contact op te nemen met de lector op de dag zelf. De student neemt zelf het initiatief op de dag zelf per e-mail. De student krijgt dan een alternatieve taak op punten.


1. Permanente evaluatie (25%)

Bij afwezigheid en/of niet inleveren/uitvoeren van de opdracht krijg je een 0-score voor dat onderdeel van de permanente evaluatie.

Bij gewettigde afwezigheden moet je het ziekteattest of bewijs van overmacht steeds binnen de 2 kalenderdagen in iBaMaFlex uploaden via de module ‘mijn afwezigheden’ (attesten voor deelname aan een rijexamen, privéafspraken, etc. vallen niet onder de noemer van overmacht). Je duidt vervolgens aan dat je de lessen niet zal kunnen volgen voor dit OLOD. Je kan dan, indien organisatorisch mogelijk, maximum 2 gewettigde afwezigheden inhalen. Hiervoor dien je zo snel mogelijk contact op te nemen met de lector. De behaalde punten van het inhaalmoment vervangen de 0-score van de gemiste evaluatie.

Als je de start van dit opleidingsonderdeel hebt gemist omdat je later bent ingeschreven, dan krijg je in overleg met de lector vervangtaken voor de gemiste verplichte aanwezigheden. Hiervoor dien je zo snel mogelijk contact op te nemen met de betrokken lector.

Permanente evaluatie bestaat uit: 

 - Tussentijdse evaluaties van RA oefeningen in groep + evaluatie van de projectopdracht tijdens de lesweken (20%) door een verplicht begeleidingsmoment met de begeleidende lector (deadline wordt aan studenten bekend gemaakt bij aanvang lessen).

 - Het zelfstandig zoeken van een werkpost in een organisatie + opmaken van de opdrachtomschrijving (5%) (deadline wordt aan studenten bekend gemaakt bij aanvang lessen).

Permanente evaluatie: laattijdig indienen van opdrachten en bijhorende consequenties

Het laattijdig (na de deadline) indienen van een opdracht resulteert in een 0-score voor die opdracht. Kan je omwille van medische redenen of overmacht jouw opdracht niet tijdig indienen? Dan moet je het ziekteattest of het bewijs van overmacht binnen de 2 kalenderdagen uploaden in iBaMaFlex via de module ‘mijn afwezigheden’. Bij ‘gevolgen’ kies je de optie ‘Ander’ en schrijf je ‘deadline opdracht’. Je dient de opdracht binnen de 2 kalenderdagen in nadat deze wettige reden is opgehouden te bestaan. Opgelet: attesten voor deelname aan een rijexamen, privéafspraken, etc. vallen niet onder de noemer overmacht.

2. Projectwerk evaluatie (75%)

De student maakt tijdens de lesweken een projectwerk. De student onderzoekt een werkplaats in een zelf gekozen organisatie en stelt gepaste maatregelen voor. Het projectwerk wordt door twee experten beoordeeld aan de hand van een mondelinge toelichting en/of vragen tijdens de examenreeks.