Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Industrie en Omgeving
Juridisch meten en organisatie van het beroep 526497/3673/2627/1/37
Studiegids

Juridisch meten en organisatie van het beroep 5

26497/3673/2627/1/37
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Bachelor in het vastgoed, trajectschijf 3
    Afstudeerrichting:
    • landmeten
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Men kan dit opleidingsonderdeel niet volgen binnen een
  • examencontract (met het oog op het behalen van een creditbewijs).
  • examencontract (met het oog op het behalen van een diploma).
Titularis: Verschueren Johan
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 01.12.2026 (1ste semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 78,00 uren

Volgtijdelijkheid

geslaagd of gedelibereerd/getolereerd voor Landmeetpraktijk 3 EN geslaagd of gedelibereerd/getolereerd voor Landmeetpraktijk 4 EN geslaagd of gedelibereerd/getolereerd voor Goederenrecht 3 EN simultaan te volgen met Landmeetpraktijk 5.

Korte omschrijving

Het louter beheersen van de meettechnieken volstaat niet om een kwaliteitsvolle opmeting te kunnen uitvoeren. Minstens even belangrijk als het opmeten zelf is de juiste juridische interpretatie van de meting. Waar ligt precies de grens tussen twee percelen? Is het eigendom belast met een erfdienstbaarheid? Hoe verloopt een afpaling? Wie beheert het openbaar domein? Deze en veel meer vragen krijgen een antwoord in deel 1 van dit pakket. Deel 2 omvat het wettelijke kader waarin het beroep van landmeter-expert wordt uitgeoefend en de geldende plichtenleer.

OLR-Leerdoelen

Je kent en situeert het beroepsveld t.o.v. aanverwante vakgebieden.
Je kent de nationale / internationale beroepsorganisaties en kan de organisatie van het beroep in België schetsen in een historische context.
Je kent de wettelijke vormvereisten bij de prekadastratie van afbakeningsplannen en kan de rol en verplichtingen van de landmeter-expert hierin toelichten.
Je respecteert de respectievelijke deontologische codes, toont verantwoordelijkheidszin en legt een uitgesproken ethische, kritische en deontologische reflectie aan de dag m.b.t. het eigen en andermans handelen waarbij een houding van levenslang leren wordt aangenomen.
Je handelt volgens de deontologische code en kan de aansprakelijkheid van de expert en de gevolgen inschatten.
Je implementeert de voorschriften inzake plichtenleer van landmeters-experten bij de beroepsuitoefening.
Je paalt terreinen af en maakt en ondertekent plannen die moeten dienen voor een grenserkenning, voor een mutatie, voor het regelen van gevallen van gemeenheid en voor gelijk welke akte of proces-verbaal, welke in een identificeren van grondeigendom voorzien en welke ter hypothecaire overschrijving of inschrijving kunnen worden voorgelegd.
Je herkent, definieert en beschrijft bestaande of nieuwe erfdienstbaarheden op het terrein en geeft deze correct weer op je plan.
Je leidt de ligging van een perceelsgrens af uit wettelijke vermoedens en/of uit interpretatie en implementatie van oude plannen.
Je kent de verschillende afpalingsprocedures en onderscheidt de vordering tot afpaling van aanverwante vorderingen.
Je maakt, volgens de gangbare normen en gebruiken, opmetingsplannen op en formuleert processen-verbaal van meting, afpaling, ... op een correcte manier.
Je documenteert, analyseert en beheert zelfstandig een technisch-administratief-juridisch dossier m.b.t. het landmeetkundig voorwerp in al zijn facetten. 
Je verzamelt de nodige gegevens en analyseert juridische documenten en plannen voor de grensbepaling van een terrein.
Je voert een studie uit, ontwerpt een ruimtelijke inrichting en werkt deze uit, inclusief de sturing van de uitvoering, met aandacht voor milieu en veiligheid.
Je houdt bij het opstellen en ontwerpen van plannen rekening met wettelijke erfdienstbaarheden en de regelgeving omtrent het openbare domein.
Je geeft een overzicht van de juridische statuten van wegen en waterlopen en categoriseert de beheerders van het openbaar domein.
Je richt zelfstandig een vastgoed/landmeetbedrijf en/of project op, organiseert het en leidt het bedrijf en/of project op bedrijfseconomisch en strategisch vlak.
Je past de wetgeving rond bescherming van titel en beroep van landmeter-expert en de uitvoeringsbesluiten toe in de beroepspraktijk.
Je communiceert vlot, gepast en helder (o.a. rapporteren) met (potentiële) klanten in een professionele (inter)nationale context.
Je gebruikt vakjargon correct.

Leerinhoud

Deel 1: Juridisch meten

1. Grensbepaling:
a. Historiek van de cartografie:
* Onderzoek historiek en evolutie van onroerende goederen
b. Opzoekingen.Waar vindt men welke informatie?
* Privaat domein
* Openbaar domein
c. Het Belgisch kadaster
d. Wettelijke vermoedens en relevante wetgeving:
* Uittreksels uit het Veldwetboek
* Uittreksels uit het Burgerlijk Wetboek
* Erfdienstbaarheden

2. Het landmeetkundig plan
a. Normen en minimumvereisten
b. Precad
c. Afbakeningsplannen

3. Wegen en Waterlopen:
a. Wegen:
* Indeling der wegen – wegbeheer
* Openbare wegen – Private wegen
* Gemeentewegendecreet
* Rooilijnplan – Onteigeningsplan
* Losweg – Recht van uitweg
b. Waterlopen:
* Overzicht waterlopen – beheer
* Onbevaarbare waterlopen (wetgeving en toepassing)
* Polders en Wateringen

4. Afpaling:
* Grondslag en juridische aard
* Vereisten tot aanspraak op afpaling
* Minnelijke afpaling
* Gerechtelijke afpaling
* Aanverwante vorderingen
* Administratieve afpaling

5.Quotiteiten
Berekening quotiteiten
Opmaak van het gemotiveerd verslag

Deel 2: Organisatie van het beroep

1. Wettelijk kader

2. Plichtenleer:
* De voorschriften inzake de plichtleer van de landmeters-experten
* Verplichte verzekering
* Permanente vorming

3. Beroepsverenigingen

4. Erelonen

Studiematerialen

Cursus SyllabusVerplicht
DigitapVerplicht
Eigen laptopVerplicht

Onderwijsorganisatie

Werkvormen
Hoor- en/of werkcolleges26,00 uren
Werkplekleren en/of stage12,00 uren
Werktijd buiten de contacturen40,00 uren

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks80,00Bron: gesloten boek
Toetsmedium: schriftelijk
Toetsmoment: momentopname op examen
Beoordelaar: lector(en)
Eerste examenperiodePraktijkbeoordeling in een professionele context20,00
Toetsmethode: casus
Bron: open boek
Toetsmedium: schriftelijk
Toetsmoment: momentopname op examen
Beoordelaar: lector(en)
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks80,00Bron: gesloten boek
Toetsmedium: schriftelijk
Toetsmoment: momentopname op examen
Beoordelaar: lector(en)
Tweede examenperiodePraktijkbeoordeling in een professionele context20,00Toetsmethode: casus
Bron: open boek
Toetsmedium: schriftelijk
Toetsmoment: momentopname op examen
Beoordelaar: lector(en)

Toetsing (vervolg)

Aan het begin van het semester zal gedetailleerde informatie ivm de opdracht (en de evaluatie) via het digitaal leerplatform aan de student worden meegedeeld.

Laattijdig (na de deadline) indienen van een opdracht resulteert in een nul score voor dit (deel)examen.

De student die om medische redenen of omwille van overmacht de opdracht niet binnen de voorziene deadline kan indienen, kan dit inhalen op voorwaarde dat hij voldoet aan de onderstaande criteria en de beschreven procedure volgt:
- de student registreert dit in iBaMaFlex voor het verstrijken van de deadline via de module ‘mijn afwezigheden’. Bij ‘gevolgen’ kiest de student de optie ‘Ander’ en schrijft ‘deadline opdracht’.
- de student uploadt binnen de 2 kalenderdagen, na de dag waarvoor hij een uitstel van afgifte wil aanvragen, via de iBaMaFlex-module ‘mijn afwezigheden’ een geldig medisch attest, zoals omschreven onder de begripsbepaling nr. 43 in art. 1.1 van het onderwijs- en examenreglement, of het nodige bewijsmateriaal voor de overmachtssituatie.
- de student die voldoet aan de voorwaarden voor uitstel van afgifte, levert de opdracht of het portfolio in binnen de 2 dagen na het wegvallen van de wettige reden, uiterlijk op de laatste lesdag van het semester waarin het initieel diende ingeleverd te worden en minstens 1 week vóór het examen of de verdediging.

Voor alle schriftelijke en digitale ‘kennis- en inzichtstoetsen’ en ‘vaardigheidstoetsen’ binnen en buiten de examenreeks geldt dat de totale examentijd voor deze toets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus 1/4e extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen.