Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Industrie en Omgeving
Veiligheid in een labo40883/3609/2627/1/50
Studiegids

Veiligheid in een labo

40883/3609/2627/1/50
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Graduaat laboratoriumassistentie, trajectschijf 1
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Men kan dit opleidingsonderdeel niet volgen binnen een
  • examencontract (met het oog op het behalen van een creditbewijs).
  • examencontract (met het oog op het behalen van een diploma).
Co-titularis(sen): Kalayci Sumeyye, Peeters Kato, Stryckers Gertjie, Van den Broeck Melanie
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 78,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

Veilig werken in het lab is van essentieel belang. Daarbij horen niet alleen persoonlijke veiligheid, maar ook milieubewust en duurzaam handelen. Deze cursus start vanuit een grondige kennis van chemische gevaren en de juiste inzet van beschermingsmiddelen. Ook een goed begrip van de gebruikte stoffen is daarbij cruciaal.

Je leert:

  • Gevaren en risico’s herkennen, inclusief gevarensymbolen, toxiciteit, bioveiligheid, brand- en explosiegevaar.
  • Persoonlijke en collectieve beschermingsmiddelen (PBM/CBM) correct toepassen in een labo-omgeving.

  • Material Safety Data Sheets (MSDS) lezen en gebruiken voor het veilig hanteren van chemicaliën.

  • Productenkennis opbouwen van zowel organische als anorganische stoffen, met aandacht voor hun toepassingen en risico’s.

  • Stofklassen begrijpen op basis van chemische eigenschappen en gevaarcategorieën.

  • Basishandelingen in kader van chemische risico's correct toe te passen

  • De juiste afvalstroom te selecteren

De verworven theorie wordt onmiddellijk in de praktijk gebracht via labo-oefeningen waarin veilig en verantwoord werken centraal staat.

OLR-Leerdoelen

Je handelt veilig en duurzaam volgens interne en externe kwaliteitsrichtlijnen.
Je beschrijft de basisprincipes over veiligheid, milieu en hygiëne in een chemisch lab
Je beschrijft de geldende signalisatie en regelgeving over veiligheid, milieu en hygiëne
Je zoekt de veiligheidsvoorschriften op van gevaarlijke producten
Je draagt en gebruikt persoonlijke en collectieve beschermingsmiddelen
Je interpreteert de gegevens op de etikettering van chemische producten correct
Je beslist op basis van de eigenschappen van de chemische stoffen en de geldende voorschriften welke afvalstroom er gebruikt moet worden
Je plant en organiseert je laboratoriumwerkzaamheden efficiënt.
Je geeft aan welke informatiebronnen geschikt zijn in functie van de labopdracht
Je voert eenvoudige labexperimenten uit op basis van wetenschappelijke richtlijnen (incl. Engelstalige) en schat daarbij zelf in welke methode het meest geschikt is.
Je klasseert de anorganische verbindingen volgens stofklasse
Je benoemt courant glaswerk juist
Je herkent de correcte structuur van een organische molecule

Leerinhoud

In deze cursus leer je hoe je veilig werkt in een chemisch laboratorium. Je maakt kennis met de belangrijkste gevaren van chemische stoffen en hoe je deze herkent aan de hand van H- en P-zinnen, gevarenpictogrammen en stofklassen. Je leert persoonlijke en collectieve beschermingsmiddelen (PBM/CBM) correct gebruiken en interpreteert veiligheidsinformatiebladen (MSDS). Daarnaast krijg je inzicht in de naamgeving van organische en anorganische stoffen en leer je producten herkennen in functie van hun risico’s en veilig gebruik.

Studiematerialen

DigitapVerplicht
Veiligheid in een laboVerplicht
  • Auteur: Kato Peeters en Gertjie Stryckers
Klein labomateriaal (pipetpeer, spatel, stift, roermagneet, ...)Verplicht
Labojas en veiligheidsbrilVerplicht
LaptopVerplicht
Niet-grafisch rekentoestelVerplicht

Onderwijsorganisatie

Werkvormen
Hoor- en/of werkcolleges12,00 uren
Practicum en/of oefeningen10,00 uren
Werktijd buiten de contacturen56,00 uren

Toetsing (vervolg)

De student dient verplicht aanwezig te zijn op de praktijksessies van dit opleidingsonderdeel. Aanwezigheid is verplicht tijdens de labo’s omdat tijdens deze contactmomenten praktische beroepsvaardigheden worden aangeleerd die uitsluitend onder begeleiding kunnen plaatsvinden tijdens de ingeroosterde bijeenkomsten.


Bij elke afwezigheid behaalt de student een 0 score op het betreffende deelexamen.
De student kan maximaal 1 gemiste praktijksessie, indien gewettigd afwezig, inhalen in overleg met alle betrokken lectoren en dit enkel indien het organisatorisch mogelijk is. De student neemt het initiatief om binnen de 3 kalenderdagen na de gemiste praktijksessie met de betrokken lectoren deze inhaalsessie in te plannen.
Deelexamens die om didactische of organisatorische redenen niet kunnen ingehaald worden, geven geen recht op een inhaalexamen.


Studenten die de voorbereidende taken onvoldoende hebben uitgevoerd worden niet toegelaten tot de praktijksessie. De student haalt 0 voor de gemiste sessie.

Elke student, die conform de werkinstructies door de lector de toegang tot de labs of praktijklokalen ontzegd wordt, haalt een 0 voor deze sessie.

Feedback sessies:
De student dient verplicht aanwezig te zijn tijdens de feedbacksessies.

Tijdens deze onderwijsactiviteit wordt er getoetst. Indien de student afwezig is haalt hij een 0 voor deze evaluatie. Er is geen inhaalmoment mogelijk.



Bij langdurige gewettigde afwezigheid contacteert de student het opleidingshoofd.

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks40,00schriftelijk examen. De totale examentijd voor deze toets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus ¼ extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen.
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks40,00schriftelijk examen. De totale examentijd voor deze toets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus ¼ extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen.
Evaluatie(s) voor beide examenkansen, niet herhaalbaar in tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeVaardigheidstoets permanent tijdens de lesweken (Permanente evaluatie)60,00Geen tweede zit mogelijk. Dit deelpunt wordt overgedragen naar 2de zittijd.