Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Gezondheid en Wetenschap
Humane biochemie W342511/3672/2627/1/59
Studiegids

Humane biochemie W3

42511/3672/2627/1/59
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Bachelor in de voedings- en dieetkunde, trajectschijf 2
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 6 studiepunten
Co-titularis(sen): Maes Githa
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 01.12.2026 (1ste semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 156,00 uren

Volgtijdelijkheid

geslaagd of gedelibereerd/getolereerd voor Chemie W1 EN geslaagd of gedelibereerd/getolereerd voor Biochemie W2.

Korte omschrijving

De cursus "Humane biochemie S2S3/W3" bouwt verder op Biochemie S1/W2 en Biomedische wetenschappen S1/W1, welke een inleiding gaf tot respectievelijk de chemie van biomoleculen en de bouw van het menselijk lichaam. Geleidelijk wordt weggegaan van de zuivere chemie, en wordt deze méér in het perspectief van de "fysiologie van de mens" geplaatst.

In dit opleidingsonderdeel bekijken we hoe chemische reacties in het menselijk lichaam verlopen. Chemische reacties worden in het lichaam gekatalyseerd door enzymen en het regelen van hun activiteit is belangrijk bij de homeostase van het lichaam. Hierbij wordt ook het belang van vitamines en mineralen voor deze reacties en ook ruimer bekeken. We bekijken dit ook in een concrete context, namelijk de verschillende metabole wegen van biomoleculen (de stofwisseling van koolhydraten, lipiden, eiwitten, cholesterol en nog enkele andere). Het gaat dan over omzettingen in het menselijk lichaam van de nutriënten, zowel het anabolisme (opbouw) als het katabolisme (afbouw). Opbouw vraagt energie (ATP), terwijl de afbraak energie oplevert. Van elke route wordt de reeks enzymatische stappen die nodig zijn om een stof op te bouwen of af te breken bekeken.

Echter in het lichaam verlopen de stofwisselingswegen van de verschillende nutriënten niet apart en/of na elkaar. Dus we bekijken ook hoe dit geïntegreerd gebeurt (per voedingstoestand, per nutriënt en per orgaan).

Verder worden er ook enkele pathologieën van het metabolisme besproken, atherosclerose en diabetes mellitus. Wat zijn de metabole oorzaken van deze pathologieën, hoe worden ze behandeld en hoe wordt de diagnose gesteld.

Ook wordt ingegaan op de controle van de metabole flux tijdens deze routes. Want het wonderlijke is dat in een levende cel alle reacties op een geordende manier plaatsvinden en dat er geen nutteloze energie verspild wordt. Door de bespreking van deze routes wordt duidelijk dat de kennis van het metabolisme in de cel kan gebruikt worden voor het uitwerken van een dieetadvies.

OLR-Leerdoelen

Curatief - diëten
Je benoemt de biochemische rol en de gevolgen van overconsumptie en deficiëntie van mineralen en vitamines.
Je beschrijft het mitochondriaal metabolisme.
Je beschrijft voor koolhydraten de absorptie, het transport doorheen het lichaam, de opname in weefselcellen, het katabolisme en anabolisme.
Je beschrijft de eigenschappen van een biochemische reactie, inclusief de werking van enzymen.
Je beschrijft de correcte plaats (orgaan en/of intracellulair compartiment) waar de metabole processen doorgaan.
Je beschrijft voor lipiden en eiwitten de absorptie, het transport doorheen het lichaam, de opname in weefselcellen, het katabolisme en anabolisme en diens regeling.
Je legt metabolisme van alcohol, fructose, cholesterol, galactose, sorbitol en hemoglobine uit.
Je verklaart de verstoring van de normale fysiologie veroorzaakt door metabole aandoeningen (vb. porfyrie) of overconsumptie (vb. alcohol, fructose).
Je becommentarieert een eigen overzicht van de verschillende metabole pathways en de verschillende energievoorzieningen per orgaan, per voedingstoestand en per nutriënt.
Je beschrijft de etiologie, de pathogenese, de metabolische afwijkingen, behandelingsmogelijkheden en de gevolgen van atherosclerose, diabetes mellitus en obesitas.
Je verklaart hoe enzymactiviteit kan geregeld worden (algemeen en specifiek voor koolhydraatmetabolisme en mitochondriaalmetabolisme).
Curatief - interdisciplinair
Je hanteert de medisch/wetenschappelijke termen eigen aan metabolisme.

Leerinhoud

  1. Chemische reacties in het lichaam
  2. Enzymen als biokatalysatoren
  3. Vitaminen en mineralen
  4. Mitochondriaal metabolisme: werking en regeling
  5. Stofwisseling van koolhydraten: absorptie, transport, anabolisme, katabolisme en regeling
  6. Stofwisseling van vetten: absorptie, transport, anabolisme, katabolisme en regeling
  7. Stofwisseling van cholesterol: anabolisme en regeling
  8. Stofwisseling van eiwitten: absorptie, transport, katabolisme
  9. Integratie van metabole pathways per orgaan, nutriënt en voedingstoestand.
  10. Metabole verschillen en veranderingen
  11. Pathologie van de koolhydraathuishouding en lipidenhuishoudeing: diabetes en atherosclerose

Studiematerialen

cursus UniversitasVerplicht
DigitapVerplicht
Handboek voeding, van basisconcepten tot metabolismeAanbevolen€ 58,20
  • Auteur: Stefaan De Henauw, Erika Vanhauwaert, Vicky De Preter, Chirtophe Matthys, Marleen Van Loo
Leerboek metabolismeAanbevolen
  • Auteur: F.C. Schuit
Leerboek metabolisme en voedingAanbevolen€ 86,95
  • Auteur: F.C. Schuit

Onderwijsorganisatie

Werkvormen
Hoor- en/of werkcolleges13,00 uren
Werktijd buiten de contacturen143,00 uren

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks100,00Digitaal examen, gesloten boek, open en gesloten vragen, geen hulpmiddelen toegelaten.
De totale examentijd voor deze kennis- en inzichtstoets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus 1/3 extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen.
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks100,00Digitaal examen, gesloten boek, open en gesloten vragen, geen hulpmiddelen toegelaten.
De totale examentijd voor deze kennis- en inzichtstoets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus 1/3 extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen.

Toetsing (vervolg)

Geen hulpmiddelen toegelaten op het examen (zowel eerste als tweede examenperiode).

Via mail worden er tijdens het academiejaar geen antwoorden geformuleerd over inhoudelijke vragen met betrekking tot de leerinhouden. Inhoudelijke vragen kunnen gesteld worden via het discussieforum op de digitale leeromgeving.

Voor digitale examens: Het niet opstarten of afsluiten van de monitoringsoftware wordt aanzien als fraude.