Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Industrie en Omgeving
Duurzaamheid, veiligheid en milieu UA42727/3664/2627/1/87
Studiegids

Duurzaamheid, veiligheid en milieu UA

42727/3664/2627/1/87
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Bachelor in de integrale veiligheid, trajectschijf 3
    Keuzepakket:
    • Kruisbestuiving
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Co-titularis(sen) zijn nog niet (allemaal) gekend.
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 01.12.2026 (1ste semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Voor dit opleidingsonderdeel moet je slagen (wordt nooit gedelibereerd/getolereerd).
Totale studietijd: 114,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

Zie ECTS van Duurzaamheid, veiligheid en milieu van het schakelprogramma Veiligheidswetenschappen: https://www.uantwerpen.be/nl/studeren/aanbod/alle-opleidingen/veiligheidswetenschappen/toelating-en-inschrijven/schakelprogramma/studieprogramma/

 

Deze cursus legt de nadruk op inleiding tot milieu, duurzaamheid en veiligheid met een link naar technologie, verschillende disciplines/vakgebieden binnen en buiten Chemie en een attitude (beroepshouding) naar veilig, duurzaam en milieuvriendelijk werken. Er wordt besproken hoe milieu, duurzaamheid en veiligheid wordt bepaald en beïnvloed door verschillende factoren, wat er aan de basis ligt van veiligheid, milieu en duurzaamheid en hoe dit geïnterpreteerd en gebruikt moet worden. Daarnaast wordt de invloed op en door de maatschappij (actoren: beleid, organisaties, sectoren, normen enz.) besproken.
Bij zowel milieu, duurzaamheid als veiligheid wordt aandacht besteed aan het ontwikkelen van de juiste attitudes naar milieubewust, duurzaam en veilig omgaan met chemicaliën tijdens de opleiding, in het later beroepsleven en in de maatschappij.
De verschillen en de gelijkenissen evenals de multi-en interdisciplinariteit van milieu, duurzaamheid en veiligheid onderling worden aangeleerd.

Leerinhoud

Zie ECTS van Duurzaamheid, veiligheid en milieu van het schakelprogramma Veiligheidswetenschappen: https://www.uantwerpen.be/nl/studeren/aanbod/alle-opleidingen/veiligheidswetenschappen/toelating-en-inschrijven/schakelprogramma/studieprogramma/



Deze cursus legt de nadruk op inleiding tot milieu, duurzaamheid en veiligheid met een link naar technologie, verschillende disciplines/vakgebieden binnen en buiten Chemie en een attitude (beroepshouding) naar veilig, duurzaam en milieuvriendelijk werken. Er wordt besproken hoe milieu, duurzaamheid en veiligheid wordt bepaald en beïnvloed door verschillende factoren, wat er aan de basis ligt van veiligheid, milieu en duurzaamheid en hoe dit geïnterpreteerd en gebruikt moet worden. Daarnaast wordt de invloed op en door de maatschappij (actoren: beleid, organisaties, sectoren, normen enz.) besproken.
Bij zowel milieu, duurzaamheid als veiligheid wordt aandacht besteed aan het ontwikkelen van de juiste attitudes naar milieubewust, duurzaam en veilig omgaan met chemicaliën tijdens de opleiding, in het later beroepsleven en in de maatschappij.
De verschillen en de gelijkenissen evenals de multi-en interdisciplinariteit van milieu, duurzaamheid en veiligheid onderling worden aangeleerd.

Deel 1: Milieu
Tijdens de eerste les worden basisbegrippen en de belangrijkste algemene aspecten in milieuchemie aangeleerd. In de daarop volgende lessen worden de belangrijkste luchtpolluenten besproken specifiek naar hun antropogene en natuurlijke bronnen, verdere interacties na uitstoot en verspreiding, bezinking en oplossingen/preventie. De invloed van polluenten op milieu, gezondheid, maatschappij enz. wordt kort aangehaald. De polluenten welke aangehaald worden zijn o.a. NOx, SOx, ozon, organische polluenten algemeen (zonder verder op te delen) en aerosolen. De nodige inzichten in het multi- en interdisciplinair karakter van pollutie worden aangeleerd.
Waterpollutie wordt eveneens algemeen besproken. Er wordt enkel een opdeling gemaakt in type pollutie (chemische, thermisch, sedimentair) zonder in veel detail in te gaan op de verschillende chemicaliën. Dit gedeelte is inleidend zodat inzicht verkregen wordt in het algemene beeld van waterpollutie en de verschillende actoren en factoren die millieuchemie beïnvloeden.
Tevens wordt de nadruk gelegd op de verschillende maatschappelijke impact van bv. energie, transport, chemische productie, enz. en de rol van verschillende actoren (zoals beleidsmakers in bedrijven, politici, wetenschappers op verschillende niveaus van leidinggevende tot technisch personeel, , enz. ) op de eigen attitude en de rol van de chemicus in dit geheel.

Er wordt expliciet aandacht besteed aan mechanismen van pollutie maar ook naar zinvolle analyse en de nexus met onderzoek om oplossingen mogelijk te maken voor de maatschappij en het milieu.

Deel 2: Veiligheid

Veiligheid wordt terecht steeds meer benadrukt en het werkveld en de maatschappij verwacht hierin een grote verantwoordelijkheid vanuit chemisten en ingenieurs. De verschillende aspecten van veiligheid met betrekking tot chemie zullen worden toegelicht. De perceptie van veiligheid in de maatschappij en in chemische bedrijven en de rol van de chemicus hierin zullen worden aangekaart.
Volgende leerinhoud zal worden gedoceerd:

- principes, cultuur en ethiek van veiligheid
- chemische en toestand risico's in functie van de omgeving
* Algemene principes
* Chemische risico's- aard van de stof
* Risico's verbonden aan de toestand van de stof
* Omgevingsfactoren
- veiligheidsinformatie vinden en interpreteren en toepassen (inclusief de fysische eigenschappen, data gedreven beslissingen)
- risico's voorkomen en beperken

- preventiehiërarchie waaronder collectieve en persoonlijke beschermingsmiddelen.
- risico analyse: preventie en incident controle

Deel 3: Duurzaamheid: De verschillende begrippen en varianten van duurzaamheid worden toegelicht (green chemistry, duurzaamheid, cleantech, enz.) evenals een aantal indicatoren die hiervoor gehanteerd worden. Ook hier wordt aandacht gegeven aan de impact van chemie evenals aan de verschillende factoren en actoren die hierbij betrokken zijn en elkaar beïnvloeden. Er zal gewerkt worden met voorbeelden uit verschillende chemische sectoren en vanuit de Vlaamse en Europese sector federaties (Essenscia en CEFIC). Anderzijds wordt net als bij het gedeelte milieu de relatie met de maatschappij besproken en het belang van data gedreven onderbouwing.

Onderwijsorganisatie

Werkvormen
Hoor- en/of werkcolleges30,00 uren
Werktijd buiten de contacturen84,00 uren

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks100,00Schriftelijk zonder mondelinge toelichting, gesloten boek, open vragen, oefeningen
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks100,00Schriftelijk zonder mondelinge toelichting, gesloten boek, open vragen, oefeningen

Toetsing (vervolg)

Zie ECTS van Duurzaamheid, veiligheid en milieu van het schakelprogramma Veiligheidswetenschappen: https://www.uantwerpen.be/nl/studeren/aanbod/alle-opleidingen/veiligheidswetenschappen/toelating-en-inschrijven/schakelprogramma/studieprogramma/

Tolereren voor dit OLOD is niet mogelijk.