Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Industrie en Omgeving
Praktische vaardigheden & veiligheid43046/3659/2627/1/07
Studiegids

Praktische vaardigheden & veiligheid

43046/3659/2627/1/07
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Bachelor in de elektromechanica, trajectschijf 2
    Afstudeerrichting:
    • Automatisering
    • Klimatisering
    • Procesautomatisering
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Men kan dit opleidingsonderdeel niet volgen binnen een
  • creditcontract.
  • examencontract (met het oog op het behalen van een creditbewijs).
  • examencontract (met het oog op het behalen van een diploma).
Titularis: De Boeck Gil
Andere co-titularis(sen): Adriaensens Raoul, Houtmeyers Niels, Vanderheyden Hans, Verhulst Marc
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 01.12.2026 (1ste semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 78,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

Het OLOD Praktische vaardigheden & veiligheid behandelt enerzijds de gevaren van de werkomgeving, de methodes die in de industrie gehanteerd worden bij werkzaamheden en wat te doen in noodsituaties. Anderzijds worden in het practicum worden naast het arbeidsveiligheidsaspect, ook kennis en vaardigheden aangeleerd om deze betreffende competenties te verwerven.
Het OLOD Praktische vaardigheden & veiligheid bereidt voor op het inzien van de gevaren die kunnen ontstaan tijdens het uitvoeren van werkzaamheden in bedrijven en het behalen van het VOL-VCA-attest en bereidt de studenten voor op het latere beroepsleven.
Deze VOL-VCA-Veiligheidsopleiding is een onmisbare hoeksteen in je toekomstige functie als technicus!

OLR-Leerdoelen

2. Installeren: Je installeert een complex elektromechanisch systeem, stelt het in bedrijf en houdt het operationeel.
Je voert zelfstandig basisbewerkingen uit in de mechanische verspaningstechnologie.
Je realiseert mechanische verbindingen met de juiste techniek.
Je plant en voert onderhouds- of herstellingswerken uit aan industriële installaties, op basis van technische documentatie.
Je past demontage- en montagerichtlijnen correct toe in diverse praktijksituaties.
Je oefent praktische elektromechanische vaardigheden professioneel in via realistische opdrachten.
3. Kwaliteit en maatschappij: Je werkt op een maatschappelijk verantwoorde en kwaliteitsvolle manier en past veiligheidsvoorschriften en reglementeringen toe in een elektromechanische context.
Je voert een risicoanalyse uit volgens een vooropgestelde methode en past relevante regelgeving toe rond veilig werken.
Je implementeert veiligheidsmaatregelen vanuit je verantwoordelijkheid voor veilig werken.
Je reflecteert kritisch op het naleven van veiligheidsvoorschriften aan de hand van praktijksituaties en casussen,
7. Meten: Je kiest relevante meetmethodes, voert metingen uit, interpreteert de resultaten ervan correct en formuleert waar nodig voorstellen tot optimalisatie.
Je meet en controleert machineonderdelen zoals assen, boringen en schroefdraadverbindingen op kwaliteit.

Leerinhoud

  • Deel 1:
    • Pneumatica
    • Vacuüm
    • Hydraulica
    • Elektrische handelingen,
    • Mechanische handelingen
    • Lassen
    • Veiligheidsgerelateerde aspecten
    • Wetgeving & verantwoordelijkheden
    • Risico’s & preventie
    • Veiligheidsprocedures & noodsituaties
    • Specifieke gevaren
    • Machines & werkzaamheden
    • PBM’s

  • Deel 2: Risicoanalysetechnieken
    • Technieken & toepassingen
    • Veiligheidsbeheer

Studiematerialen

StudiewijzerVerplicht
Cursusmateriaal via DigitapVerplicht
Eigen laptopVerplicht
Veiligheidsbril (beschikbaar in lokaal)Verplicht
Veiligheidshandschoenen (beschikbaar in lokaal)Verplicht
Veiligheidsschoenen (door de student zelf aan te kopen)Verplicht
Werkpak (door de student zelf aan te kopen)Verplicht
Tabellenboek voor metaaltechniekVerplicht
  • Auteur: Wellekens B.

Onderwijsorganisatie

Werkvormen
Hoor- en/of werkcolleges24,00 uren
Practicum en/of oefeningen24,00 uren
Werktijd buiten de contacturen30,00 uren

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets permanent tijdens de lesweken (Permanente evaluatie)32,00Deel veiligheid - digitale evaluaties over veiligheidsgerelateerde aspecten
Eerste examenperiodeVaardigheidstoets permanent tijdens de lesweken (Permanente evaluatie)8,00Deel veiligheid - opdracht risicoanalysetechnieken
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks32,00Deel veiligheid - digitale evaluatie over veiligheidsgerelateerde aspecten
Tweede examenperiodeVaardigheidstoets in de examenreeks8,00Deel veiligheid - opdracht risicoanalysetechnieken, indienen vóór aanvang van het examen
Evaluatie(s) voor beide examenkansen, niet herhaalbaar in tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks0,00Deel veiligheid - digitaal multiple-choice VOL-VCA-examen op laptop Veiligheidsinstituut voor behalen van VOL-VCA-certificaat. De behaalde resultaten tellen niet mee voor het opleidingsonderdeel Veiligheid. Meer info: zie toetsing (tekst)
Eerste examenperiodeVaardigheidstoets permanent tijdens de lesweken (Permanente evaluatie)60,00Deel practicum

Toetsing (vervolg)

Permanente evaluatie: verplichte aanwezigheid tijdens contactmomenten onderhoud & practicum en bijhorende consequenties

  • Aanwezigheid is verplicht tijdensde contactmomenten van het onderdeel onderhoud & practicum omdat 1) tijdens deze contactmomenten praktische beroepsvaardigheden worden aangeleerd die uitsluitend onder begeleiding kunnen plaatsvinden tijdens de ingeroosterde bijeenkomsten, 2) medestudenten een belangrijke bron van leren zijn en 3) de onderwijsactiviteit een vormende waarde heeft en een evenwaardige vervangopdracht niet mogelijk is.
  • Bij afwezigheid krijg je een 0-score voor dat onderdeel van de permanente evaluatie.
  • Bij gewettigde afwezigheid deel je jouw afwezigheid mee vóór aanvang van de permanente evaluatie via de webmodule ‘Mijn afwezigheden’ in iBaMaFlex. Je uploadt het ziekteattest of bewijs van overmacht binnen de 2 kalenderdagen na de gemiste evaluatie via diezelfde webmodule ‘Mijn afwezigheden’ in iBaMaFlex (attesten voor deelname aan een rijexamen, privéafspraken, etc. vallen niet onder de noemer van overmacht). Je duidt vervolgens aan dat je de lessen niet zal kunnen volgen voor dit OLOD. Je kan dan, indien organisatorisch mogelijk, maximaal 1 gewettigde afwezigheid inhalen. Hiervoor dien je zo snel mogelijk contact op te nemen met de lector. De behaalde punten van het inhaalmoment vervangen de 0-score van de gemiste evaluatie.

Permanente evaluatie: laattijdig indienen van opdrachten en bijhorende consequenties

  • Het laattijdig (na de deadline) indienen van een opdracht resulteert in een 0-score voor die opdracht. Bij gewettigde afwezigheid deel je jouw afwezigheid mee vóór de deadline via de webmodule ‘Mijn afwezigheden’ in iBaMaFlex. Je uploadt het ziekteattest of bewijs van overmacht binnen de 2 kalenderdagen na de gemiste evaluatie via diezelfde webmodule Mijn afwezigheden’ in iBaMaFlex (attesten voor deelname aan een rijexamen, privéafspraken, etc. vallen niet onder de noemer van overmacht). Bij ‘gevolgen’ kies je de optie ‘Ander’ en schrijf je ‘deadline opdracht’. Je dient de opdracht binnen de 2 kalenderdagen in nadat deze wettige reden is opgehouden te bestaan. De behaalde punten van de opdracht vervangen de 0-score van de gemiste deadline.

 

Inclusieve maatregel extra examentijd

  • Voor alle schriftelijke en digitale ‘kennis- en inzichtstoetsen’ en ‘vaardigheidstoetsen’ binnen en buiten de examenreeks geldt dat de totale examentijd voor deze toets bestaat uit de voorziene tijd voor deze toets plus 1/4e extra examentijd voor alle studenten. De extra examentijd als individuele aanpassing is hierbij dus inbegrepen. Meer info is terug te vinden via de online leeromgeving bij de examenrichtlijnen.

Extra informatie over het examen VOL-VCA

  • Het behalen van dit attest is zeer sterk aangewezen in functie van de stage.
  • De VOL-VCA-attestering wordt georganiseerd vanuit het Veiligheidsinstituut en kan enkel behaald worden in de eerste examenperiode. Een inhaalexamen of tweede examenkans is niet mogelijk.
  • Om het attest VOL-VCA te behalen dient men de minimaal voorgeschreven punten te behalen.
  • Het verkrijgen van het attest VOL-VCA indien geslaagd, is enkel mogelijk als de je geslaagd bent voor het examen én jij de kostprijs van het examen VOL-VCA betaald hebt. Met andere woorden: wie niet tijdig betaald heeft, zal geen attest krijgen. De kostprijs is ten laste van de student.