Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Onderwijs en Training
BI De plant en zijn omgeving A43079/3589/2627/1/67
Studiegids

BI De plant en zijn omgeving A

43079/3589/2627/1/67
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Educatieve bachelor in het secundair onderwijs, trajectschijf 1
    Keuzeoptie:
    • Biologie
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Co-titularis(sen): Duchatelet Lisa
Co-titularis(sen) zijn nog niet (allemaal) gekend.
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 01.12.2026 (1ste semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 150,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

BI/NW De plant en zijn omgeving A

In eerste instantie heeft dit opleidingsonderdeel als doel jullie op te leiden tot kritische en bekwame wetenschapsleerkrachten daarom is gekozen voor een opbouw van de leerstof die tracht om meer inzicht in het verschijnsel ‘leven’ te brengen.

We starten met veldwerk en determineren bomen en kruidachtige planten. We stellen eventueel ook een dierenpaspoort op. Alles start met goed waarnemen van de levende natuur.
Dan stellen we ons de vraag ‘Wat is leven en wat is het onderscheid met niet-levende materie?’ om vervolgens tot de wetenschappelijke informatie te komen die nu beschikbaar is.
Uiteindelijk starten we met de bouwstenen of de chemische samenstelling van levende wezens. Dan zien we ‘de cel’ met zijn celstructuren, weefsels en organen en dit in semester 1 voor de zaadplanten en in semester 2 voor het menselijk lichaam en andere gewervelde dieren.

Eenmaal dat de biologische bouwstenen lichtmicroscopisch bestudeerd zijn, bekijken we de levensprocessen die zich afspelen in bepaalde celstructuren of in de cel (fotosynthese, celademhaling, diffusie en osmose) en vervolgens kijken we op het niveau van het volledige organisme voor wat betreft de voortplanting en het transport van water vanuit de bodem via de wortelhaartjes tot bovenaan in de bladeren in de kruin. We bekijken ook aanpassingen van de plant aan zijn omgeving en reacties van de plant op prikkels (plantenhormonen).

OLR-Leerdoelen

Diepgaande vakinhoudelijke expertise en brede domeinkennis
De student beschrijft kenmerken van het leven en hanteert criteria voor de indeling van levende wezens.
De student verklaart ecologische basisbegrippen en illustreert deze met voorbeelden uit plantenecosystemen.
De student beschrijft de chemische samenstelling van organismen en schrijft structuurformules van de voornaamste biomoleculen.
De student beschrijft de structuur van de cel op lichtmicroscopisch en elektronenmicroscopisch niveau en voert een lichtmicroscopische studie uit.
De student verklaart de celcyclus en celdelingen.
De student verklaart metabole en transportprocessen op celniveau en organisatieniveau, waaronder fotosynthese, ademhaling, osmose, diffusie en actief transport.
De student beschrijft de bouw en functie van wortel, stengel, blad en bloem en verbindt weefsels in wortel, stengel en blad met hun functies.
De student verklaart adaptaties bij zaadplanten en beschrijft de waterhuishouding van de zaadplant, waaronder de werking van huidmondjes en transpiratie.
De student past de natuurwetenschappelijke methode toe in experimenten en veldwerk, waaronder het determineren van bomen en kruidachtige planten, en rapporteert hierover in een verslag.

Leerinhoud

Deze cursus biedt een inleiding tot de biologische organisatie van levende systemen, van cel tot organisme, met aandacht voor zowel theoretische concepten als praktische toepassingen.

  • Een stedelijk biotoop verkennen met waarnemingsopdrachten en determinatie-oefeningen.
  • Kenmerken en organisatie van de levende wezens:
    Wat is leven? Een filosofische oefening. Volgende begrippen komen zeker aan bod: soort, taxonomie, systematiek en de hierarchische opbouw van de levende wereld.
  • Chemische samenstelling van organismen.
  • Cytologie: de celcyclus, celdelingen, de metabole - en transportprocessen op celniveau.
  • Morfologie, anatomie en fysiologie van de zaadplanten: de bouw-functie relatie staat centraal en de volgende vragen: Hoe zijn zaadplanten morfologisch (uitwendig zichtbaar) en anatomisch (op cel- en weefselniveau) opgebouwd om "transport" over het organisme te verwezenlijken en om zich voort te planten? De fotosynthese en ademhaling worden experimenteel vastgesteld en de bouw en werking van huidmondjes toegelicht.
  • Adaptaties bij planten.
  • Prikkel en gedrag bij planten met de werking van planthormonen.

Dit vak vereist permanente aanwezigheid in de praktijklessen.

Studiematerialen

StudiewijzerVerplicht
Cursus BI De Plant en zijn omgeving AVerplicht
Leermateriaal (digitaal) op digitapVerplicht
katoenen laboschortVerplicht
Handboek Planten en andere niet-dierlijke organismenVerplicht€ 151,54
  • Auteur: Asperges ea
www.bioplek.orgVerplicht
  • Auteur: diverse auteurs

Onderwijsorganisatie

Dagtraject
Hoor- en/of werkcolleges (dagtraject)11,00 uren
Practicum en/of oefeningen (dagtraject)10,00 uren
Werktijd buiten de contacturen (dagtraject)54,00 uren
Flexibel traject
Hoor- en/of werkcolleges (flexibel traject)12,00 uren
Werktijd buiten de contacturen (flexibel traject)63,00 uren

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks70,00Schriftelijk, 120 minuten Deze examentijd is exclusief de extra examentijd. Hiervoor mag je nog 1/4 tijd extra rekenen.
Eerste examenperiodeVaardigheidstoets permanent tijdens de lesweken (Permanente evaluatie)30,00Opdrachten: zie studiewijzer.
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks70,00Mondeling examen, 20' per student.
Tweede examenperiodeVaardigheidstoets in de examenreeks30,00Vaardigheidstoets te hernemen indien niet geslaagd, evaluatie wordt dan opgenomen in het mondeling examen. Indien wel geslaagd: overdracht van het cijfer.

Toetsing (vervolg)

De student wordt beoordeeld op basis van de vooropgestelde competenties, leerdoelen, lesdoelen en beheersingsniveaus.

Deze lesdoelen en beheersingsniveaus staan in detail omschreven in de bij de ECTS-fiche/het OLOD behorende studiewijzer. De beoordeling/toetsing ervan gebeurt op basis van alle richtlijnen vermeld in de studiewijzer.

Voor de permanente evaluatie is aanwezigheid tijdens de practica verplicht, aangezien deze evaluatiemomenten niet op een gelijkwaardige manier kunnen worden ingehaald.

Bij één gewettigde afwezigheid of een vooraf gemelde afwezigheid wordt de evaluatie voor dat onderdeel geneutraliseerd. Bij meerdere gewettigde afwezigheden worden vervangopdrachten voorzien in overleg met de lector.

Bij ongewettigde afwezigheid kan geen cijfer voor de permanente evaluatie worden toegekend.

In geval van een gewettigde afwezigheid op een deelexamen buiten de examenreeks maakt de student zelf een afspraak met de opleidingsverantwoordelijke voor een inhaalmoment.