Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Onderwijs en Training
BI Materie en interactie A43080/3589/2627/1/04
Studiegids

BI Materie en interactie A

43080/3589/2627/1/04
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Educatieve bachelor in het secundair onderwijs, trajectschijf 1
    Keuzeoptie:
    • Biologie
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Co-titularis(sen): Duchatelet Lisa
Co-titularis(sen) zijn nog niet (allemaal) gekend.
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 1
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 01.12.2026 (1ste semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 150,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

BI NW Materie en interactie A

In eerste instantie heeft dit opleidingsonderdeel als doel jullie op te leiden tot kritische en bekwame wetenschapsleerkrachten.

Deze opleiding leidt jullie op tot leerkrachten biologie, met vakbevoegdheid voor natuurwetenschappen, waartoe uiteraard ook chemie en fysica behoren. In deze cursus behandelen we alle leerinhouden horend bij het vakgebied chemie in de 1ste en 2de graad.

We geven jullie een goede basis mee om deze natuurwetenschappen ook in hogere graden te geven en rekenen op een houding van een levenslang leren om de nodige verdieping te zoeken waar ze ontbreekt in deze cursus.

OLR-Leerdoelen

Diepgaande vakinhoudelijke expertise en brede domeinkennis
De student past veiligheidsvoorschriften in het labo correct toe met betrekking tot gedrag, kledij, werkwijze, producten en EHBO.
De student onderscheidt zuivere stoffen en mengsels en past geschikte scheidingsmethoden toe.
De student beschrijft de historische evolutie van het atoommodel en stelt een atoommodel op aan de hand van atoomnummer en atoommassa, inclusief isotopen en het elektronenstipmodel.
De student legt uit hoe elektronenconfiguraties de opbouw en ordening van het periodiek systeem bepalen en maakt verbanden tussen de plaats van elementen en hun chemische eigenschappen.
De student stelt correcte Lewisstructuren op en leidt hieruit het type chemische binding af (atoom-, ion- en metaalbinding), inclusief het opstellen van formules en formule-eenheden.
De student voorspelt de ruimtelijke structuur van moleculen, zouten en metalen op basis van Lewisstructuren en verbindt deze structuur met eigenschappen zoals polariteit, oplosbaarheid, geleidbaarheid en aggregatietoestand.
De student identificeert anorganische en organische stofklassen (waaronder metalen, niet-metalen, oxiden, zuren, basen en zouten) en voorspelt hun gedrag in waterige oplossing, zoals ionisatie, dissociatie, zuur-base-karakter, neerslagvorming en geleidbaarheid.
De student analyseert chemische verschijnselen en past de klassieke wetten van behoud en verhouding toe — waaronder de wet van behoud van massa (Lavoisier), de wet van de constante massaverhouding (Proust), de wet van de eenvoudige getallenverhouding (Dalton en Richter) en de wet van behoud van elementen — om correcte reactievergelijkingen op te stellen voor neerslag-, neutralisatie-, verbrandings- en redoxreacties.
De student past chemisch rekenen toe met betrekking tot massa, mol, molaire massa, concentratie, ideale gaswet in stoïchiometrische vraagstukken.

Leerinhoud

In deze cursus wordt de feitelijke, conceptuele, procedurele en meta-cognitieve kennis horend bij het vak chemie in de 1ste en 2de graad behandeld.

Het labo: theorie: veiligheidsvoorschriften, technieken en EHBO.

Het labo: praktijk: het geschikte materiaal voor een proef kiezen, correct hanteren en eenvoudige proefopstellingen maken. Veilig en nauwkeurig werken. Orde houden in een labo. Scheidingsmethoden, wet van Lavoisier, oplossingen maken.

Verschil tussen atomen, moleculen, zuivere stoffen en mengsels.

Indelen van mengels op basis van samenstellende deeltjes en bepalen welke scheidingsmethode aangewezen is om er zuivere stoffen uit te halen.

De evolutie van het atoommodel linken aan de resultaten van wetenschappelijke experimenten.

Op basis van rangnummer en atoommassa van een atoom dit atoom weergeven met atoommodel of Lewisstructuur en het plaatsen in het periodiek systeem.

Verklaren waarom atomen streven naar een edelgasconfiguratie en uitleggen welke soort bindingen hieruit kunnen ontstaan. Vanuit het streven naar een edelgasconfiguratie: formule(-eenheden) opstellen of polariteit van bindingen en moleculen bepalen. Vanuit de formule/formule-eenheid bepalen tot welke stofklasse een stof behoort en voorspellingen doen over eigenschappen, ruimtelijke structuur, reacties en toepassingen.

Reactievergelijkingen opstellen en deze gebruiken bij het oplossen van stochiometrische vraagstukken oplossen.

Studiematerialen

StudiewijzerVerplicht
Cursus BI Materie en interactie AVerplicht€ 8,00
  • Auteur: Lisa Duchâtelet
Leermateriaal (digitaal) op digitapVerplicht
laboschort en vodVerplicht

Onderwijsorganisatie

Dagtraject
Hoor- en/of werkcolleges (dagtraject)18,00 uren
Practicum en/of oefeningen (dagtraject)3,00 uren
Werktijd buiten de contacturen (dagtraject)54,00 uren
Flexibel traject
Hoor- en/of werkcolleges (flexibel traject)12,00 uren
Werktijd buiten de contacturen (flexibel traject)63,00 uren

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks90,00Digitaal en schriftelijk examen (120') Deze examentijd is exclusief de extra examentijd. Hiervoor mag je nog 1/4 tijd extra rekenen.
Eerste examenperiodeVaardigheidstoets in de examenreeks10,00Aansluitend aan de kennis- en inzichtstoets.
Leerlijn labo: zie opdrachten studiewijzer.
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks90,00Digitaal en schriftelijk examen (120').
Deze examentijd is exclusief de extra examentijd. Hiervoor mag je nog 1/4 tijd extra rekenen.
Tweede examenperiodeVaardigheidstoets in de examenreeks10,00Vaardigheidstoets te hernemen aansluitend aan de kennis- en inzichtstoets indien niet geslaagd.
Indien wel geslaagd: overdracht van het cijfer.

Toetsing (vervolg)

De student wordt beoordeeld op basis van de vooropgestelde competenties, leerdoelen, lesdoelen en beheersingsniveaus.

Deze lesdoelen en beheersingsniveaus staan in detail omschreven bij de ECTS-fiche/het OLOD behorende studiewijzer. 
De beoordeling/toetsing ervan gebeurt op basis van alle richtlijnen vermeld in deze studiewijzer.

Dit opleidingsonderdeel bevat een leerlijn labo-vaardigheden die opgebouwd wordt via drie opeenvolgende labo’s. De eerste twee labo’s zijn formatief en bereiden de student voor op het derde labo, dat summatief in de examenperiode geëvalueerd wordt. Om deze opbouw en het behalen van de beoogde leerresultaten te garanderen, is aanwezigheid bij alle labo-onderwijsactiviteiten verplicht. De labo-vaardigheden kunnen niet op een alternatieve manier worden verworven.

Afwezigheden moeten tijdig en volgens de geldende procedure gemeld en gewettigd worden. Bij gewettigde afwezigheid wordt, waar mogelijk en redelijk, een alternatief of inhaalmoment voorzien. Het labogedeelte vertegenwoordigt 10% van het totale OLOD-cijfer.