Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Onderwijs en Training
BI De mens in interactie met zijn omgeving B43083/3589/2627/1/09
Studiegids

BI De mens in interactie met zijn omgeving B

43083/3589/2627/1/09
Academiejaar 2026-27
Komt voor in:
  • Educatieve bachelor in het secundair onderwijs, trajectschijf 1
    Keuzeoptie:
    • Biologie
Dit is een enkelvoudig opleidingsonderdeel.
Studieomvang: 3 studiepunten
Co-titularis(sen): Duchatelet Lisa
Co-titularis(sen) zijn nog niet (allemaal) gekend.
Onderwijstalen: Nederlands
Kalender: Semester 2
Dit opleidingsonderdeel wordt gequoteerd op 20 (tot op een geheel getal).
Mogelijke grensdata voor leerkrediet: 15.03.2027 (2de semester)
Tweede examenkans: wel mogelijk.
Delibereerbaarheid/tolereerbaarheid: Dit opleidingsonderdeel komt in aanmerking voor deliberatie/tolerantie onder de voorwaarden van de opleiding waarvoor je bent ingeschreven.
Totale studietijd: 150,00 uren

Volgtijdelijkheid

Op dit opleidingsonderdeel is er geen volgtijdelijkheid van toepassing.

Korte omschrijving

In Biologie - De mens in interactie met zijn omgeving B, komen de begrippen homeostase en regeling aan bod (zenuw- en hormonaal stelsel).

Een reeks zintuigexperimenten illustreren de bouw en werking van de zintuigen (oog, oor, neus, smaak, tast).

De link met het skelet en het spierstelsel ligt voor de hand daar beweging een mogelijke reactie is op zintuiglijke waarnemingen van de omgeving. We bestuderen het bouwplan van het skelet bij de mens en onderzoeken de aanpassingen van andere gewervelden aan de voortbeweging. We bestuderen de bouw en werking van de spieren.

De bouw en de werking van het zenuwstelsel en het hormonaal stelsel komen uitgebreid aan bod.

Onder gedrag versta je 'alles wat een dier doet', dus lopen, jagen, broeden, grazen, zingen, vechten, maar ook rusten, slapen. Er is dus altijd gedrag, ook als het dier niet actief is. Nadat je vastgesteld hebt wat een levend wezen doet, kun je je afvragen waarom het zo handelt. Na een theoretisch kader rond gedrag, bestuderen we het gedrag van ongewervelden (pissebedden) in de klas en kijken we naar het gedrag van gewervelde dieren in de Zoo van Antwerpen via het opstellen van een ethogram en protocol.

Tot slot komen ook plantreacties op prikkels aan bod, met aandacht voor tropismen, nastieën en de rol van planthormonen.

OLR-Leerdoelen

Diepgaande vakinhoudelijke expertise en brede domeinkennis
De student beschrijft de bouw en werking van de zintuigen en verklaart de weg van een zenuwimpuls van zintuiglijke prikkel tot reactie, ondersteund door experimenten.
De student verklaart impulsgeleiding in de zenuwcel en de overdracht aan de synaps aan de hand van zelf getekende schetsen en grafieken.
De student toont op modellen de opbouw van de hersenen en verklaart hun werking.
De student herkent en benoemt beenderen en gewrichten van het skelet en verbindt hun bouw en vorming met functie en beweging.
De student lokaliseert glad en dwarsgestreept spierweefsel, onderscheidt beide types en verklaart de werking van de dwarsgestreepte spier met een schematische voorstelling.
De student verklaart hormonale regulatie bij de mens en regulatie van groei, ontwikkeling en beweging bij planten aan de hand van voorbeelden.
De student illustreert aangepastheid aan voortbeweging bij gewervelde dieren en verklaart deze vanuit inwendige en uitwendige bouw.
De student observeert gedrag bij dieren op een wetenschappelijke wijze, ordent dit op basis van ontstaan en functie en situeert gedragsconcepten binnen de gedragsbiologie en hun evolutionaire achtergrond.
De student past de natuurwetenschappelijke methode toe door een onderzoeksvraag te formuleren, een hypothese en onderzoeksplan op te stellen, het onderzoek uit te voeren en resultaten te rapporteren.

Leerinhoud

Zintuigen: bouw en werking (zicht, gehoor, reuk, smaak, tast), geïllustreerd via experimenten
Zenuwstelsel en beweging: skelet en spierstelsel, inclusief aanpassingen bij gewervelden
Homeostase en hormonale regulatie: hormonaal stelsel
Gedragsbiologie: theorie en analyse van gedrag, met observatie van ongewervelden en gewervelden
Plantperceptie en regulatie: tropismen, nastieën en planthormonen

Studiematerialen

StudiewijzerVerplicht
Cursus BI De mens in interactie met zijn omgeving BVerplicht
Leermateriaal (digitaal) op digitapVerplicht
10VoorBiologieVerplicht
www.bioplek.orgVerplicht
  • Auteur: diverse auteurs

Onderwijsorganisatie

Dagtraject
Hoor- en/of werkcolleges (dagtraject)15,00 uren
Practicum en/of oefeningen (dagtraject)6,00 uren
Vormen van groepsleren (dagtraject)4,00 uren
Werktijd buiten de contacturen (dagtraject)50,00 uren
Flexibel traject
Hoor- en/of werkcolleges (flexibel traject)12,00 uren
Werktijd buiten de contacturen (flexibel traject)63,00 uren

Toetsing

Evaluatie(s) voor de eerste examenkans
MomentVorm%Opmerking
Eerste examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks85,00Digitaal en schriftelijk examen (120') -open en gesloten vragen.
Deze examentijd is exclusief de extra examentijd. Hiervoor mag je nog 1/4 tijd extra rekenen.
Eerste examenperiodeVaardigheidstoets in de examenreeks15,00Aansluitend aan de kennis- en inzichtstoets.
Opdrachten zie studiewijzer
Evaluatie(s) voor de tweede examenkans
MomentVorm%Opmerking
Tweede examenperiodeKennis- en inzichtstoets in de examenreeks85,00Digitaal en schriftelijk examen (120') -open en gesloten vragen.
Deze examentijd is exclusief de extra examentijd. Hiervoor mag je nog 1/4 tijd extra rekenen.
Tweede examenperiodeVaardigheidstoets in de examenreeks15,00Vaardigheidstoets te hernemen aansluitend aan de kennis- en inzichtstoets indien niet geslaagd.
Indien wel geslaagd: overdracht van het cijfer.

Toetsing (vervolg)

De student wordt beoordeeld op basis van de vooropgestelde competenties, leerdoelen, lesdoelen en beheersingsniveaus.
Deze lesdoelen en beheersingsniveaus staan in detail omschreven in de bij de ECTS-fiche/het OLOD behorende studiewijzer. De beoordeling/toetsing ervan gebeurt op basis van alle richtlijnen vermeld in deze studiewijzer.

Dit opleidingsonderdeel bevat een leerlijn vaardigheden die opgebouwd wordt via practica en observatieopdrachten bij uitstappen. Om deze opbouw en het behalen van de beoogde leerresultaten te garanderen, is aanwezigheid bij labo- en uitstaponderwijsactiviteiten verplicht.

Afwezigheden moeten tijdig en volgens de geldende procedure gemeld en gewettigd worden. Bij gewettigde afwezigheid wordt, waar mogelijk en redelijk, een alternatief of inhaalmoment voorzien. Het vaardigheidsgedeelte  vertegenwoordigt 15% van het totale OLOD-cijfer.